Stromingen

Op dinsdagmiddag 28 oktober 2025 vond in de Mauritskazerne in Ede het symposium ‘Maaiveldafvoer onder de loep: van onzichtbaar probleem naar zichtbare aanpak’ plaats, georganiseerd door Deltares. De middag was drukbezocht met ruim 100 deelnemers, waaronder vertegenwoordigers van waterschappen, andere overheden, de landbouwsector, adviesbureaus en kennis­ instellingen. Nu weersextremen zoals hevigere regenval toenemen door klimaat­ verandering, wordt onderzoek naar maaiveldafvoer steeds belangrijker. Oppervlakkige afstroming gaat namelijk sneller dan grondwaterstroming en zo’n snelle afvoerpiek kan bij regenbuien leiden tot overstromingen benedenstrooms. Daarnaast kunnen nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen afspoelen, wordt landbewerking bemoeilijkt en groeien gewassen minder goed. Dit vormt een toenemende uitdaging voor zowel waterbeheerders als agrariërs. Uit de verschillende gepresenteerde veldonderzoeken kwam één algemene deler naar voren: plasvorming en vervolgens maaiveldafvoer komt op grote schaal voor en wordt veel meer door lokale omstandigheden bepaald dan door regionale (karteerbare) kenmerken van het landschap, zoals bodemtype en waterhuishouding. Om hier meer de vinger achter te krijgen, is meer onderzoek nodig, maar er kan nu al gewerkt worden aan bodemverbetering. Bodemverbetering kwam als het no-­regret handelingsperspectief naar voren.

Op 27 november 2025 vond in Utrecht de najaarsbijeenkomst van de Nederlandse Hydrologische Vereniging (NHV) plaats getiteld ‘Grondwatersysteem als bron en buffer in tijden van tekort en overschot’. Circa 90 enthousiaste watercollega’s woonden deze informatieve middag bij. De dag begon met een inlooplunch, waarna NHV-voorzitter Ruud Bartholomeus (chief science officer bij KWR en buitengewoon hoogleraar aan de WUR) en Dimmie Hendriks (expert grondwater en droogte bij Deltares) iedereen welkom heetten.

Hoogte- en dieptepunten uit het leven van een hydro(geo)loog in de reeks Jong en Oud in de Hydrologie

In de NHV-serie Jong en Oud in de Hydrologie (JOH!) ontmoeten we de helden achter onze hydrologische parameters, functies en theorieën. Op donderdagavond 21 maart vond de JOH! plaats in Scheveningen met prof. dr. ing. Ruud Schotting. Een wandeling langs de drinkwaterwinningen van Dunea in de Scheveningse duinen werd gecombineerd met een lezing getiteld: ‘Achteruitstromend water’.

“Als we de zee nog willen zien, moeten we hier de heuvel op”, roept Franck Hogervorst van Dunea. En hup, daar gaan de twintig aanwezigen. Struinend door het struikgewas, buiten gebaande wegen, op weg naar de duintop. In het schemerdonker krijgen we een mooi uitkijkje richting de pier van Scheveningen en de oude watertoren. Het vormt deze avond het decor van de JOH! met Ruud Schotting, waarin hij ons meeneemt in de wereld van laserfysica, grondmechanica, wiskunde én hydrogeologie.

Verslag van de voorjaarsbijeenkomst ‘ML en AI in de Hydrologie

Op 15 april vond in Gouda de NHV-voorjaarsbijeenkomst plaats in combinatie met de algemene ledenvergadering. Het thema van deze bijeenkomst was: ‘Machinelearning en kunstmatige intelligentie in de Hydrologie: innovatie die leidt tot een stroomversnelling?’. Het onderwerp liet veel hydrologische mogelijkheden zien, maar toonde ook de aanwezige risico’s.

Op 21 November 2024 vond in het Cultuurhuis Garenspinnerij, Gouda de NHV-najaarsbijeenkomst ‘Zoet en zout grondwater’ plaats. De dag werd bezocht door ruim 60 deelnemers. Zij werden getrakteerd op 15 presentaties door sprekers uit Nederland, België, Duitsland en Italië. De verscheidenheid aan onderwerpen was groot. Zo stond het ochtendprogramma in het teken van veldstudies, terwijl het middagprogramma vooral gevuld was met presentaties over modellen.

Op 8 oktober vond het eindsymposium plaats van een onderzoeksproject dat HKV en KNMI de afgelopen jaren hebben uitgevoerd, genaamd Meteo-onderzoek 2021-2024. Het project bevatte vijf onderdelen die gedurende de dag ook alle vijf aan bod kwamen. Elk onderdeel is als rapport gepubliceerd via STOWA (u vindt de links onderaan dit verslag).

Op 18 april vond bij TNO in Utrecht een laatste, afsluitende bijeenkomst plaats van de NHV-werkgroep tijdreeksanalyse. Om deze mijlpaal op passende wijze te eren, is deze dag teruggegaan in de historie van de werkgroep én van het toepassen van tijdreeksanalyse in ons vakgebied. De methode van Box en Jenkins (1970), die de basis vormt van onze tijdreeksmodellen, krijgt speciale aandacht. In de ochtend starten we met een workshop van Eit van der Meulen. Tijdens een heerlijke lunch worden de discussies uit de workshop vervolgd. Daarna start het middagprogramma, met een korte inleiding van de voorzitter van de werkgroep, Stefanie Bus, een presentatie van Martin Knotters, een presentatie van
Jos von Asmuth en een afsluitende borrel.

Vijfentwintig jaar geleden kwam Vloeiend modelleren in het waterbeheer: handboek Good Modelling Practice (GMP) uit (te downloaden via https://www.stowa.nl/publicaties/handboek-good-modelling-practice-vloeiend-modelleren-het-waterbeheer). Daarom leek het de NHV en Stowa een uitgelezen moment om op 13 juni jl. een bijeenkomst te organiseren over hoe de praktijk van het goed modelleren er momenteel uitziet, en waar we naartoe willen met GMP. De goed gevulde zaal, de boeiende presentaties en de geanimeerde discussie bewezen dat NHV en Stowa de actualiteit van een goede modelleerpraktijk goed hebben aangevoeld.

De rol van de Hydroloog in Water en Bodem Sturend

Op 23 april vond in Utrecht de NHV voorjaarsbijeenkomst plaats met als titel ‘De rol van de Hydroloog in Water en Bodem Sturend’. Sinds die dag is er een nieuwe politieke wind gaan waaien maar het onderwerp blijft actueel. Zelfs zonder politieke tegenwind is het niet voor iedereen direct duidelijk hoe Water en Bodem moet worden toegepast, of implementatie mogelijk is en wat er direct anders moet. Wel is het belangrijk dat we versnellen in de toepassing van dit principe, aangezien we onze watervoorraden en duurzaam moeten beschermen zodat deze op korte termijn de effecten van klimaatverandering daadwerkelijk op kunnen vangen.

In de NHV-serie Jong en Oud in de Hydrologie (JOH!) ontmoeten we de helden achter onze hydrologische parameters, functies en theorieën. Op donderdagmiddag 28 september vond de JOH! plaats in Oosterbeek met prof. dr. ir. Flip Witte. Dit keer niet met een lezing, maar met een historisch-hydrologische wandeling getiteld: ‘de wonderbaarlijke beken van Oosterbeek’. “Zo’n verhaal over mijn loopbaan lijkt mij maar saai: het veld in is veel leuker.” Over de locatie was het antwoord ook duidelijk: Oosterbeek, want “het is hier van een wonderbare schoonheid”. En zo geschiedde, de eerste JOH! in de open lucht. In de 2,5 uur durende wandeling heeft Flip de 23 deelnemers ondergedompeld in de oorsprong en ontwikkeling van diverse beken in het Oosterbeekse landschap. De dag eindigde in het plaatselijke cultureel centrum Kreek met een drankje en hapje.