Stromingen
Stromingen is het vakblad voor hydrologen. Er wordt ruimte geboden aan wetenschappelijke artikelen, reacties, discussiebijdragen, congresverslagen, boekbesprekingen, vuistregels en proza. Stromingen wordt uitgegeven door de Nederlandse Hydrologische Vereniging.
Op deze pagina kunt u alle artikelen die in Stromingen gepubliceerd zijn opzoeken en downloaden.
Hatsi-kD: lognormaal – onzekerheidsmarges doorlatendheid REGIS II
Doorlatendheden van hydrogeologische eenheden kennen we slechts bij benadering. De onzekerheidsmarge kan groot zijn en ligt asymmetrisch rond het gemiddelde en de mediaan.
De verdeling is veelal bij benadering lognormaal. Aan de hand van de hydraulische parametrisatie van het hydrogeologische BRO-model REGIS II versie 2.2.2 worden de relaties tussen gemiddelde, mediaan, standaarddeviatie en onzekerheidsmarges gepresenteerd. Verder wordt een simpele benadering voor onder- en bovengrenzen gegeven.
Meteorologische droogtemaat zonder groeiseizoen
De meteorologische droogtegraad van een jaar wordt in de praktijk op verschillende manieren bepaald. Deze methoden hebben gemeen dat ze de droogte berekenen over het
groeiseizoen en dat daarvoor de start van het groeiseizoen dient te zijn gedefinieerd. In het vorige nummer van Stromingen stelden Witte e.a. (2024) voor om het groeiseizoen te laten beginnen bij een temperatuursom van 440 °C. Deze maat bleek namelijk het beste de relatie met de jaarlijks toegediende beregeningsgift te beschrijven. Bij nader inzien blijkt de droogtegraad echter net zo goed te kunnen worden vastgesteld zonder vooraf het groeiseizoen te definiëren. De maximale stijging van het doorlopend neerslagtekort, gemeten vanaf 1 januari of vanaf iedere andere datum in het neerslagseizoen, is net zo’n goede maat als die Witte e.a. (2024) voorstelden. Deze droogtemaat kan voor iedere dag worden berekend zodat inzicht ontstaat in de actuele opbouw van de meteorologische droogte gedurende het jaar.
Rapporten put- en pompproeven op DINOloket
De Geologische Dienst Nederland beschikt over honderden rapporten van put- en pompproeven die waardevolle informatie bevatten. Zo zijn deze historische rapporten onder meer gebruikt voor REGIS II. Omdat er regelmatig vraag is naar deze rapporten, worden ze nu beschikbaar gesteld via DINOloket.
Symposium ‘de historie van tijdreeksmodellen’ 18 april 2024
Op 18 april vond bij TNO in Utrecht een laatste, afsluitende bijeenkomst plaats van de NHV-werkgroep tijdreeksanalyse. Om deze mijlpaal op passende wijze te eren, is deze dag teruggegaan in de historie van de werkgroep én van het toepassen van tijdreeksanalyse in ons vakgebied. De methode van Box en Jenkins (1970), die de basis vormt van onze tijdreeksmodellen, krijgt speciale aandacht. In de ochtend starten we met een workshop van Eit van der Meulen. Tijdens een heerlijke lunch worden de discussies uit de workshop vervolgd. Daarna start het middagprogramma, met een korte inleiding van de voorzitter van de werkgroep, Stefanie Bus, een presentatie van Martin Knotters, een presentatie van
Jos von Asmuth en een afsluitende borrel.
Verslag bijeenkomst ‘Goed modelleren in de praktijk’
Vijfentwintig jaar geleden kwam Vloeiend modelleren in het waterbeheer: handboek Good Modelling Practice (GMP) uit (te downloaden via https://www.stowa.nl/publicaties/handboek-good-modelling-practice-vloeiend-modelleren-het-waterbeheer). Daarom leek het de NHV en Stowa een uitgelezen moment om op 13 juni jl. een bijeenkomst te organiseren over hoe de praktijk van het goed modelleren er momenteel uitziet, en waar we naartoe willen met GMP. De goed gevulde zaal, de boeiende presentaties en de geanimeerde discussie bewezen dat NHV en Stowa de actualiteit van een goede modelleerpraktijk goed hebben aangevoeld.
Verslag van de NHV voorjaarsbijeenkomst
De rol van de Hydroloog in Water en Bodem Sturend
Op 23 april vond in Utrecht de NHV voorjaarsbijeenkomst plaats met als titel ‘De rol van de Hydroloog in Water en Bodem Sturend’. Sinds die dag is er een nieuwe politieke wind gaan waaien maar het onderwerp blijft actueel. Zelfs zonder politieke tegenwind is het niet voor iedereen direct duidelijk hoe Water en Bodem moet worden toegepast, of implementatie mogelijk is en wat er direct anders moet. Wel is het belangrijk dat we versnellen in de toepassing van dit principe, aangezien we onze watervoorraden en duurzaam moeten beschermen zodat deze op korte termijn de effecten van klimaatverandering daadwerkelijk op kunnen vangen.
Opensource-tijdreeksanalyse met Pastas
Het opensourceprogramma Pastas is de afgelopen acht jaar uitgegroeid tot een populaire tool voor het modelleren van tijdreeksen in zowel binnen- als buitenland. Dit artikel beschrijft waarom Pastas is gemaakt, en in hoeverre de destijds geformuleerde doelen zijn bereikt. Dat is best aardig gelukt. Daarnaast geeft dit artikel een kijkje in de keuken van de makers en in hun toekomstplannen. De ontwikkeling van Pastas wordt echter ook gestuurd door de gebruikersgemeenschap, en hangt af van de beschikbaarheid van budget, tijd, studenten, en promovendi. Hoe de ontwikkeling van Pastas verder verloopt, weten we dus niet precies. Maar dat is misschien wel het leuke van opensourceprogramma’s.
Een (incomplete) geschiedenis van het hydro(geo)logisch modelleren: van persoonlijke modellen naar gemeenschappelijke inspanning
In de loop van vele jaren zijn niet alleen de werkwijzen van rekenende (geo)hydrologen sterk veranderd, maar ook de omgeving waarbinnen de berekeningen en modelleringen uitgevoerd worden. In dit persoonlijk getinte overzicht bespreken we de veranderingen gedurende met name de laatste decennia en duiden we wat dat betekent voor de status van hydrologische adviezen. Zo schetsen we een beeld van onze huidige positie in hydrologisch modelleren, en geven aan het eind onze ideeën over hoe we in de (nabije) toekomst met onze (model)berekeningen om zouden kunnen gaan.
Hydrologische droogte in Nederland: van simulaties naar projecties met behulp van datagedreven methoden
Dit artikel bevat een uitgebreide samenvatting van het proefschrift ‘Hydrological Droughts in the Netherlands: from Simulations to Projections’. Dit proefschrift kwam tot stand in een samenwerking tussen de Universiteit Utrecht en Rijkswaterstaat en werd geïnspireerd door de uitdagingen waarmee het waterbeheer in Nederland te maken krijgt tijdens de steeds vaker voorkomende perioden van droogte. In het proefschrift wordt gekeken of machine learning-technieken geschikt zijn voor het simuleren, voorspellen en projecteren van hydrologische droogten, en het kwantificeren van de effecten van waterbeheer op de mogelijke schade als gevolg van droogte. Door praktische inzichten te combineren met recente wetenschappelijke ontwikkelingen op het gebied van machine learning, wordt getoetst in hoeverre hybride modelbenaderingen gebruikt kunnen worden voor het waterbeheer in Nederland. Dit proefschrift laat bijvoorbeeld zien dat we nog veel kunnen winnen als we machine learning-technieken meer gaan toepassen in het operationele waterbeheer. De uitkomsten van dit onderzoek zijn ondertussen deels opgenomen in het operationele voorspellingssysteem van Rijkswaterstaat.
Het volledige proefschrift is beschikbaar onder: Hauswirth S. (2024), Hydrological Droughts in the Netherlands: from Simulations to Projections, Utrecht Studies in Earth
Sciences, volume 305, https://dspace.library.uu.nl/handle/1874/437427