Stromingen
Stromingen is het vakblad voor hydrologen. Er wordt ruimte geboden aan wetenschappelijke artikelen, reacties, discussiebijdragen, congresverslagen, boekbesprekingen, vuistregels en proza. Stromingen wordt uitgegeven door de Nederlandse Hydrologische Vereniging.
Op deze pagina kunt u alle artikelen die in Stromingen gepubliceerd zijn opzoeken en downloaden.
Validatie van de opbrengstdepressies door vochttekort en wateroverlast volgens de HELP-tabel en de WWL-tabel met opbrengstgegevens van grasland op melkveebedrijven
De Waterwijzer Landbouw (WWL) is een recent ontwikkeld instrumentarium waarmee de gevolgen van veranderingen in het grondwaterstandsverloop op de verandering in
droogte- en natschade en daarmee op de veranderingen in landbouwkundige opbrengsten kunnen worden gekwantificeerd. Een onderdeel van het instrumentarium, de WWL-tabel, wordt gepropageerd als vervanger van de HELP-tabel. Afgelopen jaar heeft Wetenschappelijke Adviescommissie NWM/NHI geadviseerd om de HELP-tabel niet meer toe te passen. Volgens de auteurs is dit voorbarig. De met de WWL-tabel bepaalde droogte- en natschades staan namelijk nog ter discussie. Door alle partijen wordt validatie noodzakelijk geacht. Dit artikel beschrijft de resultaten van een validatie van zowel de HELP-tabel als de WWL-tabel, uitgevoerd met in de praktijk waargenomen opbrengsten van grasland op melkveebedrijven. Met als input de GHG en GLG berekend met zowel het Landelijk Hydrologisch Model (LHM) als het grondwaterspiegeldieptemodel (GWD).
NHV-workshop droogtebestendigheid van watersystemen
De NHV organiseerde op 14 februari 2023 in Utrecht een workshop gericht op de droogtebestendigheid van watersystemen. Tijdens de workshop werd ingegaan op mogelijke toetsing en normering van de droogtegevoeligheid van watersystemen. De middag werd ingeleid door twee inspirerende presentaties over de impact van droogte op watersystemen en hoe droogte momenteel verankerd is in het Nederlandse beleid. Uit de aansluitende discussie kwamen verschillende argumenten naar voren waarom toetsing en normering juist wel of niet nuttig
en nodig zijn. Duidelijk werd dat over dit onderwerp het laatste woord nog niet is gesproken. Hieronder volgt een impressie van de middag.
Reactie op ‘Extreme afvoer vanuit de reservoircoëffieciënt’ van Bram Bot
Bot (2022) analyseert de relatie tussen de extreme afvoer en de kritieke duur van een bui en laat zien dat via de reservoircoëfficiënt en de relatie tussen intensiteit en duur de kritieke duur en daarmee de extreme afvoer geschat kunnen worden. De iteratieve en grafische benaderingen door Bot (2022) kunnen worden aangevuld met verdere grafische weergaven of expliciet geschreven gesloten vergelijkingen. Hierdoor kunnen twee vragen in het artikel van Bot beantwoord worden en is een iteratieve oplossing niet vereist.
Weerwoord op reactie van Klaas Metselaar op ’Extreme afvoer vanuit de reservoircoëfficiënt’
Ik was blij verrast met de interessante wiskundige aanvulling van Klaas Metselaar op mijn artikel ‘Extreme afvoer vanuit de reservoircoëfficiënt’. Het ging mij in het artikel hoofdzakelijk over de mogelijkheid van het schatten van extreme afvoer uit de neerslagduurlijn en reservoircoëfficiënt. De wiskunde kwam al gauw buiten mijn bereik. Een leuke aanvulling, dus, waarvoor mijn dank. Handig is dat B(d/j) en F(d/j) expliciet makkelijk te bereken blijken. Andersom is volgens Klaas Metselaar zeer veel ingewikkelder.
Aantekeningen bij de NHV-bijeenkomst ‘Stroming van grondwater: kunnen we dat beter begrijpen?’ en ochtendsessie over analytische elementen
Op 25 november 2022 vond een middagsymposium plaats dat Wim de Lange organiseerde ter gelegenheid van zijn afscheid bij Deltares. Bovendien had hij een kleine groep uitgenodigd om ’s morgens te praten over de stand van zaken met betrekking tot analytische elementen. Gezamenlijk thema was de kracht van eenvoudige benaderingen, die ook met de beschikbaarheid van de landelijke en regionale modellen van het Nationaal Hydrologisch Instrumentarium (NHI) nodig blijven. Eenvoudige benaderingen helpen veel meer dan ingewikkelde modellen om de werking van het systeem te doorgronden. Zo kunnen de relevante processen bij vraagstellingen verkend worden om deze ingewikkelde modellen effectief toe te passen (of in te zien dat dat niet nodig is voor een specifieke vraag). Ik beschrijf wat er die dag langskwam en vul dat aan met achtergronden en persoonlijke opmerkingen die cursief zijn weergegeven.
Verslag van de Pastas-gebruikersdag 9 februari 2023, TU Delft
Op 9 februari 2023 vond in Delft een Pastas-gebruikersdag plaats. Pastas is een opensourcerekentool voor tijdreeksanalyse geschreven in de programmeertaal Python. Circa vijftig hydrologen verzamelden zich in een collegezaal van de TU om kennis uit te wisselen over de toepassing en toekomst van Pastas. De dag werd geopend door Frans Schaars van Artesia. Hij gaf een kort overzicht van de mogelijke toepassingen van Pastas, waaronder meetreeksvalidatie, voorspelling van grondwaterstanden tijdens droogte en als hulpmiddel bij de ijking van numerieke modellen.
Uitzonderlijk extreme regenbuien nemen relatief gezien het sterkst toe onder toekomstige klimaatverandering
Toekomstige neerslagextremen zullen naar verwachting toenemen met de opwarming van de aarde, maar reguliere (jaarlijkse) en uitzonderlijke (tienjaarlijkse of honderdjaarlijkse) extremen kunnen verschillend worden beïnvloed. In dit artikel laten we zien, met behulp van 25 recente klimaatmodellen aangestuurd door verschillende scenario’s van toekomstige broeikasgasemissies, dat hoe uitzonderlijker de regenbui, hoe waarschijnlijker het is dat deze zal toenemen in een toekomstig klimaat. Naast onze resultaten op mondiale schaal,
bestuderen we ook specifiek de Nederlandse situatie.
Automatisch afleiden van afwateringseenheden
Doordat er steeds meer en gedetailleerdere gegevens van het watersysteem en zijn omgeving beschikbaar komen, hebben waterbeheerders nieuwe mogelijkheden voor het verkrijgen van actuele beschrijvingen van hun beheergebied. We beschrijven in dit artikel een automatische werkwijze voor het afleiden van afwateringseenheden. Deze werkwijze combineert innovatieve automatisering met bestaande tools om afwateringseenheden af te leiden op basis van het beheerregister en maaiveldverloop. De nieuwe afwateringseenheden hebben
realistische grenzen en kunnen gebruikt worden voor hydrologische modellering en advisering. Hierdoor hebben waterbeheerders sneller toegang tot de meest actuele beschrijving van hun beheergebied.
Regionale potentie van lokale maatregelen kunnen we slecht voorspellen met modellen
Door de extreme droogte van afgelopen jaren is de behoefte aan water vasthouden sterk toegenomen. Hierbij ligt de focus vaak op lokale maatregelen die snel genomen kunnen worden met het idee dat ze het regionale waterbeheer ten goede zullen komen. Echter, de regionale effecten van lokale maatregelen zijn grotendeels onbekend. Dit essay bespreekt acht uitdagingen om effecten te kwantificeren binnen drie categorieën: lokale context, watersysteemcontext en samenwerking met grondeigenaren. Binnen de lokale context nespreken we de doeleinden van de maatregelen en de definitie van water vasthouden. Lokale maatregelen hebben op watersysteemniveau niet altijd het gewenste effect. Het effect is afhankelijk van, onder andere, de ligging binnen het watersysteem, beheer en oplaadbaarheid. Tot slot worden keuzes van grondeigenaren niet of nauwelijks meegenomen in modelstudies. Dit essay opent de discussie over de mogelijkheden om modellen te verbeteren voor het opschalen van de effecten van lokale maatregelen naar het niveau van watersystemen. Dit is belangrijk om de regionale potentie van lokale maatregelen beter te kunnen schatten.