Stromingen
Stromingen is het vakblad voor hydrologen. Er wordt ruimte geboden aan wetenschappelijke artikelen, reacties, discussiebijdragen, congresverslagen, boekbesprekingen, vuistregels en proza. Stromingen wordt uitgegeven door de Nederlandse Hydrologische Vereniging.
Op deze pagina kunt u alle artikelen die in Stromingen gepubliceerd zijn opzoeken en downloaden.
Een generieke methode voor het berekenen van potentiële gewasverdamping op basis van gemeten gewaseigenschappen
Eén van de grootste posten in de waterbalans is de verdamping. Om een goed beeld te krijgen van de wateropname van gewassen en het watergebruik in de landbouw zijn verdampingscijfers onmisbaar. Door de opkomst van nieuwe, meer droogte-resistente gewassen en mede door de hoge kosten van verdampingsmetingen zijn verdampingscijfers niet altijd voorhanden. Daarom presenteren we in dit artikel een middenweg tussen meten en modelleren om de potentiële verdamping van verschillende gewassen te kunnen bepalen. De methode kan gebruikt worden in combinatie met een hydrologisch model als alternatief voor het direct meten van verdamping en vervult daarmee een grote behoefte om op basis van simpele veldmetingen betrouwbare verdampingscijfers te genereren.
Waterhuishouding in het Berkelgebied
Met relevante en op internet beschikbare meetgegevens is een waterbalans van het Berkelgebied opgesteld. Dit is gedaan voor de jaren 2010 tot en met de zomer van 2022. Deze langjarige waterbalans laat duidelijk het effect van de drie warme en droge jaren 2018, 2019 en 2020 zien. Uit een analyse volgen waarden van de verdampingsreductie (gemiddeld voor het gehele gebied) voor verschillende periodes en een gemiddelde waarde van de bergingscoëfficiënt.
Is goed modelleren goed genoeg? Kwaliteitsborging in modelleerstudies
Hydrologische modellen worden veelvuldig gebruikt ter ondersteuning en legitimatie van besluitvorming in het waterbeheer en -beleid. Dit vergt een realistisch idee van de onzekerheid van het model en de modelresultaten. Om dit te kunnen controleren, zouden modelresultaten herleidbaar en reproduceerbaar moeten zijn, wat erom vraagt dat ook keuzes die genomen zijn in de totstandkoming van het model gedocumenteerd en onderbouwd zijn. Maar wie of wat bepaalt de kwaliteit van modelstudies, en hoe borgen we die? In dit essay, gebaseerd op discussies en interviews met modelleurs en eindgebruikers, bepleiten wij dat goede documentatie en controle van het model en de documentatie onmisbaar zijn voor kwaliteitsborging, en dat kwaliteit via een aantal rollen in het modelleerproces kan worden geborgd. Met dit essay hopen wij de discussie rondom modelleerkwaliteit en modelleerstandaarden een nieuw leven in te blazen. Onze vraag aan de hydrologische gemeenschap is hoe we kwaliteitsborging een standaard onderdeel van onze modelleeretiquette kunnen maken.
Het gebruik van een bodemkundig classificatiesysteem in de bodemfysica en agro-hydrologie: een bron van onzekerheden
Voor het uitvoeren van modelberekeningen met betrekking tot de grondwaterstroming in de onverzadigde bodem is kennis van de bodemfysische karakteristieken (pF-curve en doorlatendheid) vereist. Hiervoor wordt in Nederland gewoonlijk de Staringreeks gebruikt. Deze is gebaseerd op de bodemkaart 1:50000. Met behulp van de Staringreeks is de Bodemfysische Eenheden Kaart (BOFEK) ontwikkeld voor toepassingen op landelijke schaal.
Maar is een dergelijk classificatiesysteem wel geschikt voor accurate modelberekeningen? Dat hebben we onderzocht aan de hand van een paar eenvoudige voorbeelden.
Grasduinen in de oude Stromingen met Kees Maas
In de NHV-serie Jong en Oud in de Hydrologie (JOH) ontmoeten we de helden achter onze hydrologische parameters, functies en theorieën. Tijdens JOH bezoeken we bedrijven in de watersector en discussiëren we (informeel) over het verleden, heden en over de toekomst van de hydrologie in Nederland.
Kartering van grondwaterspiegeldiepten in de polders en wetlands van Friesland
Informatie over de verticale afstand van het maaiveld tot de grondwaterspiegel is belangrijk, bijvoorbeeld bij het schatten van emissies van broeikasgassen, bij beoordeling van de landbouwkundige en ecologische mogelijkheden en bij de beheersing van overstromingsrisico’s. In het verleden werd deze afstand ‘grondwaterstandsdiepte’ of kortweg ‘grondwaterstand’ genoemd. Beide termen zijn niet correct. Daarom spreken we nu over ‘grondwaterspiegeldiepte’, dat ook beter aansluit bij het Engelse ‘(ground)water table depth’. In dit artikel, een bewerking van een artikel in Geoderma (Knotters e.a., 2022), beschrijven we hoe we met onder meer directe metingen van de grondwaterspiegeldiepte in
boorgaten een kaart maakten. De boorgatlocaties selecteerden we door loting. Dat lijkt ongebruikelijk bij het maken van een kaart, maar we hadden er goede redenen voor.
Modelleren van complexe kunstwerksturing: een casus uit de praktijk van Waterschap Hunze en Aa’s
In het innovatieproject TKI-3 draagt Waterschap Hunze en Aa’s bij aan het doorontwikkelen van de simulatiesoftware D-Hydro van Deltares. Een van de doelen in dit TKI is om complexe sturing van kunstwerken in het watersysteem op een goede manier te kunnen modelleren in D-Hydro. In dit artikel beschrijven wij de casus van de Kleine Zeesluis bij Delfzijl. Deze sluis kan worden ingezet voor extra spuicapaciteit bij hoogwater op de Eemsboezem. We hebben de beslisregels rond de inzet van dit kunstwerk met succes weten te vertalen naar een stroomschema, dit gemodelleerd in Excel en uiteindelijk ook in D-Hydro. In dit artikel
delen we onze ervaringen.
Ontwikkeling van drainagesystemen: Water afvoeren – vasthouden – aanvullen
Voldoende zoet water is noodzakelijk voor waterafhankelijke sectoren als landbouw, natuur, drinkwaterbedrijven en industrie. Zelfs in laaggelegen gebieden als Nederland wordt de disbalans tussen watervraag en wateraanbod steeds groter, naarmate waterbeheer, watergebruik en klimaat verder veranderen. Dit artikel is een samenvatting van een peer-reviewed artikel waarin een overzicht is gegeven van de veranderde drainagepraktijk in Nederland, met name van
ontwikkelingen in gebruik en ontwerp van buisdrainage tussen 1950-2020: van water afvoeren, naar afvoeren én vasthouden en afvoeren én vasthouden én aanvullen. Op basis van Nederlandse veldproeven met regelbare drainage met subirrigatie en internationale literatuur, geven we inzicht in de componenten van de waterbalans die beïnvloed worden door drainage en subirrigatie. Op basis hiervan geven we een doorkijk naar of en hoe regelbare drainage met subirrigatie ingepast kan worden in het regionale watersysteem.
