Stromingen
Stromingen is het vakblad voor hydrologen. Er wordt ruimte geboden aan wetenschappelijke artikelen, reacties, discussiebijdragen, congresverslagen, boekbesprekingen, vuistregels en proza. Stromingen wordt uitgegeven door de Nederlandse Hydrologische Vereniging.
Op deze pagina kunt u alle artikelen die in Stromingen gepubliceerd zijn opzoeken en downloaden.
Achtergrondverlaging verleden tijd?
Sinds de vijftiger jaren van de vorige eeuw is er in Nederland een structurele daling van grondwaterstanden en stijghoogten opgetreden, ondanks dat de neerslag beduidend is toegenomen. Uit hydrologische studies bleek dat de gemeten verlaging vaak groter was dan berekend. Voor het niet-verklaarde deel werd de term ‘achtergrondverlaging’ geïntroduceerd. Geen verklaring geven voor een verschijnsel is verzoeken om een stevige discussie. Die kwam er dan ook, met name bij de vaststelling van landbouwschade door permanente grondwateronttrekkingen. Om het inzicht in oorzaken van achtergrondverlaging te verhelderen werd in 2014 door het bestuur van de Nederlandse Hydrologische Vereniging de werkgroep Achtergrondverlaging ingesteld.
The RadarTo Catchment Tool
Radar to Catchment is een gebruiksvriendelijke Pythonapplicatie om radardata en satellietdata voor stroomgebieden uit te lezen en na te bewerken. Radar to Catchment is tot stand gekomen als onderdeel van een kort studentenonderzoek in samenwerking met het KNMI en de Leerstoelgroep Hydrologie & Kwantitatief Waterbeheer van Wageningen University & Research. Radar to Catchment biedt de gebruiker een makkelijke en snelle manier om uit 2D-radardatasets of satellietdata tijdreeksen per pixel in een stroomgebied, of tijdreeksen van stroomgebiedsgemiddelde neerslag te halen. Deze applicatie is daarmee complementair aan de al bestaande, en snel groeiende, open source software voor radardataverwerking.
Werkelijke verdamping: naar een integrale benadering vanuit hydrologische en meteorologisch oogpunt
Werkelijke verdamping is een cruciale grootheid binnen de hydrologie en meteorologie, van belang voor onder andere de productie van landbouwgewassen en van drinkwater uit grondwater. Meteorologische en hydrologische modellen hebben informatie over werkelijke verdamping en de onderliggende componenten daarvan nodig ter kalibratie en validatie. In Nederland is geen structurele infrastructuur aanwezig voor de bepaling van de werkelijke verdamping. We stellen een integraal systeem voor ter bepaling van de werkelijke verdamping. Hierin worden remote-sensing-informatie, netwerken van veldmetingen, alsmede meteorologische en hydrologische modellen geïntegreerd.
Aan de slag met het NHI?
Op 23 november 2017 kwamen hydrologen en modelleurs bijeen in Amersfoort voor een update over het Nederlands Hydrologisch Instrumentarium (NHI). Het NHI, een verzameling van software en data voor het ontwikkelen van grondwater- en oppervlaktewatermodellen op landelijke en regionale schaal, is momenteel nog volop in ontwikkeling. De organisatie gaf toelichting op de procesmatige stand van zaken, maar er was ook ruimte in het programma voor demonstraties van de diverse tools die in de maak zijn. De algehele boodschap is dat op het gebied van waterkwantiteit dit jaar veel vooruitgang is geboekt, maar dat er voor het modelleren van de waterkwaliteit nog een grote inspanning nodig is. Spannend is daarbij vooral of de komende jaren genoeg financiering gevonden kan worden voor de verdere ontwikkeling van het NHI.
Invloedslengte van een ingreep in een vrij afwaterend gebied
Ik liep laatst zomaar tegen een vuistregel aan, een variant op de welbekende regel dat in het “Hollandse profiel” de invloedslengte van een ingreep te schatten is als 2 à 3, waarin ook wel bekend staat als spreidingslengte (Vuistregel 15 in Maas, 1996). In het algemeen zal in vrij afwaterende gebieden de regel voor het Hollandse profiel daar nog wel opgaan in het winterhalfjaar, maar als in het voorjaar de verdamping op gang komt zakt het water al gauw beneden het stuwpeil. Door het wegvallen van de dempende werking van oppervlaktewater breidt de invloed van een ingreep zich geleidelijk steeds verder uit, totdat de herfst aanbreekt en de sloten en andere ontwateringsmiddelen weer beginnen af te voeren. In dergelijke situaties is het zinvol om de invloed van een ingreep te definiëren als de invloed op de GLG (de Gemiddeld Laagste Grondwaterstand), want die wordt gemiddeld genomen aan het einde van het groeiseizoen bereikt. De GLG speelt een belangrijke rol in het beoordelen van schade, hetzij aan cultuurgewas, hetzij aan natuur, dus het is relevant om vuistregels daaraan te koppelen
Disussiemiddag Tijdreeksanalyse 2017
Op donderdagmiddag 2 november jl. hebben 30 geïnteresseerden zich verzameld in de Expozaal van het oude landhuis van Sweco in De Bilt. Doel van deze middag was gezamenlijk te kijken naar praktische toepassingen. Dit is gedaan aan de hand van presentaties over kleinschalige voorbeelden vanuit Waternet en een grootschalig voorbeeld voor Brabant Water. Verder stond casus ‘De tijdreeks van Deurne’ op het programma. Op basis van verschillende modellen is geprobeerd inzicht te krijgen in de drijvende krachten achter de grondwaterstanden van deze tijdreeks.
Interactief boezemcalamiteitenmodel Delfland
Veel waterschappen hebben een boezemstelsel. In extreme situaties kan het boezem-stelsel overbelast raken en in dat geval zijn (calamiteiten)maatregelen nodig, zoals de inzet van calamiteitenberging of noodberging en het instellen van maalbeperking. Ook kan een boezemkade overlopen of doorbreken met een overstroming tot gevolg. Voor een goed onderbouwd calamiteitenbeheer is een calamiteitenmodel noodzakelijk, waarmee de juiste maatregelen op het juiste moment kunnen worden bepaald. Het hoogheemraadschap van Delfland heeft een nieuw interactief boezemcalamiteitenmo-del ontwikkeld. Met het model kunnen neerslagscenario’s op basis van actuele radar-beelden, windscenario’s en overstromingsscenario’s interactief worden doorgerekend bij een (dreigende) calamiteit.
