Stromingen

Vrijwel overal op aarde verdampt meer dan de helft van het neerslagwater, ook in Nederland. Toch wordt deze grote verliespost in ons land slechts sporadisch gemeten.
Door inspanningen van kennisinstituten, bedrijven en overheid is daarom een lysimeter ontwikkeld. Metingen in 2014 en 2015 op twee locaties vertonen opvallende verschillen, maar ook grote overeenkomsten, met eddy-correlatiemetingen. Schattingen van de verdamping via satellietdata zijn hoger dan de metingen. Tijd daarom, om metingen in het veld te combineren met modellen en waarnemingen vanuit de ruimte.

Is het werkelijk noodzakelijk dat de stijghoogte onder heideveentjes gedurende een deel van het jaar tot in de veenbasis reikt, zoals sommigen beweren? Treedt er anders
verdroging van en zelfs scheurvorming in de onderkant van de veenbasis op? Met modelsimulaties onderzoeken wij deze veronderstellingen en laten wij zien dat deze opvattingen, die bij veel natuurbeheerders leven, toch enigszins genuanceerd moeten worden.

Het Lisse effect, Wieringermeer effect en omgekeerd Wieringermeer effect zijn de oorzaak van onverwacht snelle en grote grondwaterstandsschommelingen. Het Lisse effect is het gevolg van luchtinsluiting tussen het infiltratiefront en het freatisch vlak. Het Wieringermeer en omgekeerd Wieringermeer effect zijn het gevolg van wederzijdse conversie van de volcapillaire zone in de grondwaterzone, na respectievelijk geringe verdamping en geringe neerslaghoeveelheden. In dit artikel wordt een kort overzicht gegeven van deze verschijnselen, die als eerste in Nederland zijn ontdekt en daarna wereldwijd zijn onderkend. Deze hydrologische fenomenen kunnen leiden tot problemen bij het correct modelleren van grondwaterstanden.