Stromingen
Stromingen is het vakblad voor hydrologen. Er wordt ruimte geboden aan wetenschappelijke artikelen, reacties, discussiebijdragen, congresverslagen, boekbesprekingen, vuistregels en proza. Stromingen wordt uitgegeven door de Nederlandse Hydrologische Vereniging.
Op deze pagina kunt u alle artikelen die in Stromingen gepubliceerd zijn opzoeken en downloaden.
Alle meerlaagsoplossingen van Gijs Bruggeman in Matlab en Octave
Onlangs waren in de weer met oplossingen voor de grondwaterdynamiek in de deklaag. Hier hadden we een bepaalde oplossing nodig voor stroming in twee lagen om een numeriek model te verifiëren. Juist voor dit soort werk zijn analytische oplossingen essentieel. Toen we toch bezig waren, bleek het een kleine moeite om maar gelijk alle 34 meerlaagsoplossingen uit het boek van Gijs te implementeren. Dat zijn nummers 710.01 t/m 730.07 beginnend op pagina 448. Op deze wijze staan ze klaar als we ze in de toekomst nodig hebben. We hebben meteen ook een oplossing bijgevoegd voor het berekenen en tekenen van stroomlijnen als weergave van de stroomfunctie die een exacte weergave is van het gehele stromingsveld in een dwarsdoorsnedes met willekeurig veel lagen, heterogeniteit en zelfs met variable dichtheid, mits de divergentie maar nul is, dat wil zeggen dat de berging binnen de doorsnede mag worden verwaarloosd (altijd waar voor stationaire stroming en bijna altijd voor niet-stationaire stroming). Gezien de hoge waarde van de oplossingen is kort na het verschijnen van het boek van Gijs in 1999 al eens voorgesteld om een gegevensbank te maken van geïmplementeerde oplossingen uit zijn boek. Het voorliggende artikel kan er wellicht een begin van zijn. In elk geval zijn de m-files te downloaden van http://code.google.com/p/mflab. We bieden ze hierbij aan. Ze worden op de website van NHV/Stromingen geplaatst in een vorm die zowel in Matlab als in Octave werkt. De oplossingen zijn gemakkelijk naar andere omgevingen om te zetten, mits deze de eigenwaarden en eigenvectoren van een matrix kunnen berekenen en een stelsel lineaire vergelijkingen kan oplossen. We illustreren een en ander met drie voorbeelden.
Methode berekenen onzekerheid in wateropgave nu beschikbaar
In opdracht van de STOWA heeft HKV lijn in water een methode ontwikkeld waarmee regionale waterbeheerders de onzekerheid in de wateropgave inzichtelijk kunnen maken. Deze methode is verwerkt in een software-applicatie genaamd BOWA, die hydrologen en beleidsadviseurs kunnen gebruiken om een watersysteem te toetsen aan de normen voor regionale wateroverlast zoals deze zijn afgesproken in het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW). Het tool rekent de wateropgave uit, maar het maakt óók inzichtelijk dat de wateropgave geen absoluut resultaat kent.
Proefschrift ‘Spatial prediction of water table dynamics in Flanders’
“Ondiepe watertafels zijn een van de belangrijkste landschapskenmerken, die het mogelijk landgebruik bepalen: …”. Zo begint de Nederlandstalige samenvatting van het proefschrift (http://hdl.handle.net/1854/LU-3040427) dat Johan Van de Wauw op 22 oktober 2012 verdedigde bij de Universiteit Gent. Zijn belangstelling voor de diepte tot het grondwater komt voort uit zijn interesse in natuurbeheer en natuurstudie, en deze belangstelling leidde tot een zeer lezenswaardig proefschrift. Johan’s promotor was prof.dr. Peter Finke, die in het verleden in Nederland de stuwende kracht was achter de totstandkoming van actualisaties van de grondwatertrappenkaart (Gt) in de vorm van kaarten van de grondwaterdynamiek (Gd).
Opinie: Fouten bij grondwaterstandwaarnemingen
Recentelijk is door Alterra onderdeel van Wageningen UR een rapport geschreven over het meten en interpreteren van grondwaterstanden. Het onderzoek heeft een sterke statistische inslag waarbij gebruik is gemaakt van het onderscheid tussen systematische en toevallige fouten. Door het aspect tijd buiten beschouwing te laten is het echter de vraag in welke mate de onderzoeksopzet van invloed is op het eindresultaat.
Neerslag- en verdampingsgegevens nu online en gratis beschikbaar
Waterbeheerders hebben in toenemende mate behoefte aan gedetailleerde neerslag- en verdampingsgevens: voor modelkalibratie, voor toetsing van watersystemen aan de normen voor regionale wateroverlast, maar ook voor GGOR-vraagstukken en zoetwatervoorziening. STOWA heeft HKV lijn in water en Siebe Bosch Hydroconsult in 2012 opdracht gegeven om beschikbare neerslag- en verdampingsgegevens te actualiseren, te bewerken en te ontsluiten, voor alle waterbeheerders in Nederland.
ICW-nota’s digitaal beschikbaar
Het Instituut voor Cultuurtechniek en Waterhuishouding (ICW) was één van de instituten die aan de basis heeft gestaan van het huidige Alterra Wageningen UR. Het ICW is naar aanleiding van de watersnoodramp en de noodzaak de geïnundeerde gronden weer geschikt te maken voor landbouwkundige productie op 13 september 1955 opgericht met als taak: “Onderzoek te verrichten op het gebied van de cultuurtechniek, met name de waterhuishouding, de grondverbetering en de landinrichting, gebreken op te sporen in de waterhuishouding van de grond, in het bodemprofiel en in de landinrichting en aan te geven hoe deze gebreken op economisch verantwoorde wijze verbeterd kunnen worden.”
Mededeling: Over de verschijningsfrequentie en dikte van Stromingen
We streven, afhankelijk van de hoeveelheid kopij, naar minimaal 3 Stromingen per jaar en maximaal 4. Als gemiddelde dikte houden we 80 pagina’s aan, maar vaak komen we natuurlijk op veel meer pagina’s en dat is natuurlijk altijd mooi meegenomen. In 2012 verschenen er drie Stromingen, met name door een gebrek aan kopij.
Bijeenkomsten: ‘Grondwaterstanden: Vragen en antwoorden’, workshop 4 dec 2012, Wageningen
Onder deze titel vond op 4 december jl. een workshop plaats in de ‘speakers corner’ van het gebouw Futurum van Wageningen Universiteit en Researchcentrum. Op uitnodiging van Alterra, onderdeel van Wageningen UR, wisselden 34 deskundigen met elkaar van gedachten over het meten en interpreteren van grondwaterstanden. De aanleiding van de workshop is de discussie die sinds 2006 wordt gevoerd rond de kwaliteit van informatie over de freatische grondwaterstand, die zelfs tot Kamervragen leidde. De discussie leidde ook tot Alterrarapport 2345: “Meten en interpreteren van grondwaterstanden. Analyse van methodieken en nauwkeurigheid”.
De Waterschadeschatter
De afgelopen jaren is in Nederland veel aandacht besteed aan de risico’s van wateroverlast door extreme neerslag. Nu de meest urgente en evidente wateroverlastknelpunten zijn opgelost, komen we in een situatie terecht, waarbij de doelmatigheid van extra maatregelen ter discussie komen te staan. De vraag dringt zich op of de kosten van maatregelen tegen wateroverlast nog altijd in verhouding staan tot de baten. Om de doelmatigheid van maatregelen vast te kunnen is een schademodel nodig dat een relatie legt tussen wateroverlast en de bijbehorende schade.
Is peilverhoging in een kleipolder agrohydrologisch neutraal te realiseren? Toepassing van klassieke agrohydrologische kennis op een modern vraagstuk
Hoogheemraadschap Rijnland is van plan in polder De Noordplas, ten noordwesten van Gouda, het peil op te zetten om daarmee de interne belasting met brakke/zoute kwel terug te dringen. Peilverhoging heeft tot gevolg dat in de lage delen de drains onder water komen te liggen. Dit wordt als ongewenst beschouwd en daarom moet de drains ondieper en op kortere afstand worden gelegd. Een voorwaarde voor de peilverhoging is dat de peilverhoging niet mag leiden tot functieverandering, voor de landbouw te vertalen in handhaving van de huidige waterhuishoudkundige situatie. Of een verslechtering is te voorkomen (agrohydrologisch neutraal), door de drainafstand te verkleinen en in welke mate, is met een veld- en modelonderzoek vastgesteld. De mogelijke gevolgen voor de piekafvoeren zijn daarbij ook meegenomen.
