Stromingen

In de praktijk van het modelleren met MODFLOW komt het regelmatig voor dat een modelleur na een modelberekening constateert dat niet alle modelfluxen zijn bewaard. De modelleur moet dan alle interne MODFLOW-vlaggen controleren en zonodig aanzetten waarna de modelrun opnieuw moet worden uitgevoerd. De hedendaagse MODFLOW-modellen zijn echter vaak dusdanig groot dat een herhaling van de modelrun een aanzienlijke tijd kan vergen. Het is gebruikelijk om de uitvoer van een modelberekening, stijghoogten en fluxen, op te slaan in binaire files. Deze kunnen daarna met aparte post-processoren worden gelezen en verwerkt. De modelleur kan de hoeveelheid uitvoer sturen door aan te geven voor welke tijdstippen en voor welke modellagen de resultaten moeten worden bewaard. Als bij grote modellen alle benodigde uitvoer wordt aangemaakt ontstaat er veelal een enorme hoeveelheid data. Deze hoeveelheid kan dusdanige afmetingen aannemen dat de modelrun onder Windows stopt met een foutmelding. Een modelrun zou eigenlijk alleen de benodigde stijghoogten moeten genereren. Immers, als alle stijghoogten zijn berekend is het systeem in combinatie met de invoer data volledig gedefinieerd. De modelfluxen zijn dan ook impliciet bekend. Voor het gewenste deel van het modelnetwerk en voor een gekozen periode kunnen de fluxen door middel van een nabewerking worden bepaald.

De waterbeheerders in Nederland bereiden zich sinds het einde van de jaren negentig serieus voor op de gevolgen van klimaatverandering. Tot op heden gebeurde dit op basis van klimaatscenario’s die in het kader van Waterbeheer 21ste eeuw (WB21) zijn gepresenteerd. De nieuwe KNMI06-scenario’s geven de laatste inzichten in de gevolgen van klimaatverandering voor Nederland. In deze verkenning bekijken we of de in WB21 gehanteerde uitgangspunten voor Rijn en Maas nog actueel zijn. Hiertoe vergelijken we simulaties van het afvoerregime van Rijn en Maas met de oude en de nieuwe klimaatscenario’s.

“Ik weet niets van water” zei een discussieleider laatst aan de start van een kennisbijeenkomst over klimaatverandering en waterbeheer. Wat me het meest trof in die ‘ontboezeming’ was dat hij zijn kennisgebrek niet als een obstakel leek te zien bij het verrichten van zijn taak. Onterecht, zo werd me gedurende de dag duidelijk. De discussie werd door hem steeds toegespitst op de bekende politiek gevoelige thema’s (wat accepteren politici aan faalkans?) en typische fascinaties van niet-technici (“dus er is altijd kans op een ramp, hoe klein ook?”). Enfin, de forumdiscussie werd zoals vaker gebeurd gegijzeld door het thema veiligheid. Relevantere zaken voor het waterbeheer als de verdeling van schoon water bij toenemende waterschaarste en wateroverlast kwamen pas ter sprake toen enkele specialisten uit de zaal ze met volharding aan de orde stelden, maar niet echt van harte.

Veel zandbovengronden met een grasvegetatie hebben waterafstotende eigenschappen. Deze hydrofobe eigenschappen komen naar voren als het vochtgehalte van de grond beneden een kritieke grens daalt. Na het bereiken van deze grens zal de infiltratiesnelheid van neerslag en beregeningswater sterk afnemen. De indringing van het water gaat dan ongelijkmatig en er ontstaan preferente stroombanen in de grond en grote verschillen in vochtgehalte. Op golfbaan “De Pan” in Bosch en Duin onderzochten we de effecten van het toedienen van een surfactant op de bevochtiging en de variatie van het vochtgehalte van de toplaag in een fairway. Ook werd onderzocht of hiermee het ontstaan van waterafstotendheid in de bovengrond en de vorming van, voor het milieu nadelige, preferente stroming kan worden voorkomen.