Stromingen

Bij het uitvoeren van hydrologische modelberekeningen is in vele gevallen (zo niet in alle) het gebruik van een nauwkeurig DTM (Digitaal Terrein Model) essentieel. Met de komst van het AHN (Actueel Hoogtebestand Nederland) is dat een minder problematische aangelegenheid dan voorheen, zeker binnen het landelijke gebied. Voor stedelijk gebied ligt dat helaas anders. De aangeleverde AHN-GRID-bestanden wijken sterk af van het ‘werkelijke’ maaiveldshoogteverloop. De vele ontwikkelde filtermethoden ten spijt hebben in elk geval voor Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden nog niet het gewenste resultaat opgeleverd. Op basis van onderstaande analyses zijn we tot de conclusie gekomen dat het afleiden van een adequaat en accuraat DTM niet mogelijk is zonder gebruik te maken van de AHN-bron bestanden. Dit zijn puntbestanden met een puntendichtheid van ongeveer 15 punten per 100 m². In dit korte artikel staat een nieuwe filtermethode beschreven, alsmede de uitkomsten gepresenteerd. E.e.a. is toegepast binnen het gebied van de gemeente Utrecht, omdat voor dit gebied de diverse, ons inziens noodzakelijke bron- en validatiebestanden in overvloed aanwezig waren. We hopen hiermee hydrologen en GISspecialisten bij de diverse instellingen die zich bezighouden met stedelijk-hydrologische analyse van dienst te kunnen zijn.

Hydrologisch onderzoek en advies wordt veelal ondersteund door rekenmodellen van diep grondwater, onverzadigde zone en oppervlaktewater die aan elkaar gekoppeld worden. In Nederland is in de negentiger jaren geconstateerd dat modellen vaak slecht koppelbaar zijn en hierdoor onder meer samenwerking tussen de verschillende kennisinstituten en specialismen gehinderd wordt (STOWA, 1997; Zanting e.a., 1997). Andere punten van zorg zijn de ontwikkeling van ad hoc koppelingen waardoor ‘specials’ ontstaan, die vervolgens moeten worden onderhouden. Om de situatie te verbeteren is onder leiding van STOWA, RIVM, RIZA, Alterra, WL|Delft Hydraulics en NITG-TNO het project ‘standaard raamwerk applicatie’ uitgevoerd (Van der Wal, 1999). Dit Nederlandse project heeft een vervolg gekregen in het project ‘HarmonIT – IT Frameworks’ (www.harmonit.org). Dit project is medegefinancierd door de Europese Unie in het 5e Kaderprogramma Onderzoek. Het product van dit project heet OpenMI: ‘Open Modelling Interface’ (www.openmi.org). Dit is een set afspraken waaraan modellen moeten voldoen om met elkaar te kunnen communiceren. In tegenstelling tot ad hoc koppelingen biedt OpenMI generieke oplossingen voor de technische aspecten van dergelijke koppelingen. OpenMI wordt langzamerhand door een groot aantal instituten en bedrijven in Nederland en Europa omarmd. Omdat de term OpenMI daarom steeds vaker valt volgt in dit artikel een korte kennismaking met OpenMI, in de vorm van een toelichting op de belangrijkste concepten.