Stromingen

Al drie keer eerder werden verrassende uitkomsten in stromingen gepresenteerd in dit blad. In deze korte notitie wordt nog een uitkomst besproken die wellicht als verrassend omschreven mag worden. Het betreft de vorm van het intrekgebied van een put in een uniforme stroming, waarbij de put achter een ondoorlatende cilinder ligt.

In hydrologenland is de afgelopen tijd veel te doen geweest over de methode om faalkansen van watersystemen te bepalen. Er zijn op dit gebied twee ‘scholen’ die beide gebruik maken van statistieken. De ene school propageert het maken van een statistische analyse van alleen de uitkomsten van modellen of metingen met behulp van de statistieken van extremen (Gumbel,1958). De andere school beweert dat de verschillende drijvende krachten achter een faalmechanisme (bijvoorbeeld neerslag) in termen van kansen kunnen worden aangegeven en als invoer kunnen dienen voor modelberekeningen: de stochastenmethode (De Graaff en Versteeg, 2000). In opdracht van de Unie van Waterschappen wordt hierover een vergelijkend warenonderzoek uitgevoerd. Dit artikel gaat hier niet op in, maar is een voorbeeld van de toepassing van de tweede methode. De methode is toegepast op het Langbroekerweteringgebied, dat wordt ingesloten door de Kromme Rijn aan de westkant, de rivier de Lek aan de zuidkant en de Utrechtse Heuvelrug aan de noordoostkant. Daarbij is gebruik gemaakt van het bestaande gekalibreerde SIMGRO-model van het gebied (Hermans e.a., 2004; Van Walsum e.a., 2004). De mechanismen die in dit gebied kunnen leiden tot het falen van het systeem zijn: de neerslaghoeveelheid, de neerslagintensiteit, de beschikbare berging in bodem en oppervlaktewater en de rivierwaterstand in de Lek. Van elk van deze mechanismen is een kansverdeling opgesteld. Alle mogelijke combinaties (in totaal bijna 1000 per scenario) zijn doorgerekend met het SIMGROmodel. De modeluitkomsten zijn vervolgens gebruikt om een faalkanskaart te construeren. Deze kaart is getoetst aan de werknormen van de Unie van Waterschappen voor het huidige klimaat, het middenscenario 2050 en het maximumscenario 2050 (KNMI, 2003).

Gedurende de laatste jaren is voor een groot deel van Nederland de grondwatertrappenkaart, schaal 1 : 50.000, geactualiseerd. Naast de grondwatertrappen is ook andere informatie over de grondwaterdynamiek verzameld, om daarmee te kunnen voorzien in de wensen van de gebruikers. Digitaal beschikbare geo-informatie van hoge resolutie speelde een belangrijke rol bij de actualisatie. In dit artikel beschrijven wij het omvangrijke actualisatieproject, waarbij wij aandacht besteden aan de validatie van de nauwkeurigheid van de oude en nieuwe kaarten en aan de afweging tussen kosten en kwaliteit bij de actualisatie.