Stromingen

De basis voor het bepalen van de grondwatertrap zijn gemeten grondwaterstanden op peil­buislocaties. Deze informatie wordt getransformeerd naar een GHG en GLG die vervolgens gebruikt worden bij Gt-karteringen, modelkalibraties en validaties. Doordat de buislocaties de basis vormen voor veel studies is het van belang inzicht te hebben in de nauwkeurigheid waarmee de GHG en GLG kunnen worden bepaald. In dit artikel wordt hier inzicht in gegeven, gebruikmakend van de traditionele bepalingsmethode en van lineaire tijdreeksana­lyse. Uit de vergelijking van beide methoden blijkt dat de nauwkeurigheid waarmee de GHG en GLG kunnen worden bepaald in dezelfde orde van grootte ligt en het kennelijk moeilijk is een klimaatsrepresentatieve GHG en GLG te voorspellen met behulp van lineaire tijdreeksmodellen. De analyse geeft tevens aan dat de berekende onzekerheid op basis van tijdreeksanalyse, als gevolg van het niet verdisconteren van de modelonzekerheid veelal wordt onderschat. Nader onderzoek naar het gebruik van niet-lineaire modellen en het kwantificeren van modelonzekerheid is wenselijk.

Deze studie beschrijft een modelkoppeling om de onverzadigde en verzadigde grondwater­stroming in samenhang dynamisch te simuleren, rekening houdend met de onderlinge afhankelijkheid van beide systemen. De rol van de bergingscoëfficiënt in het transiënte verzadigde grondwatermodel is van essentieel belang. De berekening van de bergingscoëffi­ciënt, als invoer voor het verzadigde model, is minder eenvoudig gebleken dan we op grond van onderzoeken in het verleden hebben verwacht. We geven aan hoe het probleem van de freatische bergingscoëfficiënt bij deze modelkoppeling is opgelost. Een modeltoepassing in het gebied van de Beerze en de Reusel over de periode 1981-1990 demonstreert dat de koppe­ling succesvol is.

Hoewel verdroging al in 1989 is erkend als nationaal milieuprobleem, is er weinig ruimte­lijke informatie over de feitelijke daling van grondwaterstanden. In dit artikel presenteren we de uitkomsten van een onderzoek waarin we grondwaterstandsdalingen die optraden sinds circa 1850 hebben gereconstrueerd op basis van landelijke kaartbeelden. Het blijkt dat de grondwaterstanden vooral vanaf de jaren vijftig sterk zijn gedaald. De daling lijkt ook na 1989 onverminderd te zijn doorgegaan. Dit zet vraagtekens bij de effectiviteit van het landelijke antiverdrogingsbeleid, voor zover van dat beleid nog sprake is. De kaarten kun­nen bijdragen tot een effectievere verdrogingsbestrijding.

Deze studie beschrijft het patroon van samenvallen van hoogwatergolven op Maas en zij­rivieren in Limburg. Aan de hand van gemeten waterstanden en afvoeren is het tijdsverschil tussen hoogwaterpieken op Maas en in Limburg uitmondende zijrivieren in beeld gebracht. Ook is de bijdrage van de zijrivieren aan de hoogwatergolf op de Maas gekwantificeerd en is gekeken naar de mogelijke invloed van de Maaswerken en ingrepen in de zijrivieren op het patroon van samenvallen. Uit deze studie blijkt dat het patroon van samenvallen verschilt per hoogwater. Echter voor nagenoeg alle bemeten hoogwaters lopen de zijrivieren vóór op de Maas. Dit impliceert dat het vertragen van hoogwatergolven op de zijrivieren het patroon van samenvallen ongunstig kan beïnvloeden. De Maaswerken zullen het patroon van samenvallen in het traject bovenstrooms van Roermond gunstig beïnvloeden en in het traject benedenstrooms van Roermond ongunstig beïnvloeden. De beïnvloeding is echter relatief klein.