Stromingen

Er wordt heel wat afgeprogrammeerd rond MODFLOW. Vaak wordt het wiel meerdere malen uitgevonden, maar goed, dat hoeft niet altijd slecht te zijn. Zo kopte een artikel in de Volkskrant een keer met een uitspraak van de geestelijk vader van BSO, Eckhart Wintzen, in de trant van dat je soms het wiel beter twee keer kunt uitvinden dan proberen dit te voorkomen door zaken te coördineren. En in een beginfase van ontwikkeling kan uitwerking van hetzelfde via verschillende wegen tot inzichten voor een optimalisatie achteraf leiden.

Vaak ook denk je dat hetgeen je hebt gemaakt triviaal is en daardoor minder interessant voor anderen. Bij het uitbesteden van modelleerwerk blijkt dit echter toch niet altijd het geval te zijn. Wat je zelf als vanzelfsprekend beschouwde, blijkt het dan toch niet te zijn en soms is het zelfs bijzonder. Met als gevolg dat je niet krijgt wat je verwachtte of de opdracht weer moet bijstellen.

Zo langzamerhand is de modelleringscultuur rond MODFLOW dan ook aan convergentie toe. In dit licht wenst Vitens de modellijn rond MODFLOW te harmoniseren door diverse krachtige preprocessors, die met name zijn gericht op een adequate incorporatie van randvoorwaarden in een MODFLOW-model, te bundelen. Doelstelling hierbij is overigens niet een ‘aapgeschikte’ modellijn te maken. Eerder gaat het erom de betreffende programma’s goed te documenteren en te beheren zodat ze voor een breder publiek (Vitens- en Tauwmedewerkers, opdrachtnemers van Vitens en derden) bereikbaar worden. Eventueel kan de lijn enigszins gestructureerd worden rond een procesbeheersprogramma, zoals bijvoorbeeld ARISFLOW.

Vitens werkt toe naar een synthese tussen ‘zelf doen’ en uitbesteden. Het zelf met modellen en onderzoek in de weer zijn is belangrijk om de nodige kennis voor het beoordelen van uitbesteed werk in huis te hebben en om de werkomgeving interessant te houden. Maar ook om een goede gesprekspartner te zijn bij projecten die door derden worden uitgevoerd. Aan de andere kant is het uitbesteden zinvol om het eigen personeelsbestand zo compact mogelijk te houden en om door de omgang met deskundigen buiten de eigen organisatie nieuwe ideeën op te doen. Vitens streeft daarbij naar transparantie om daarmee te bereiken dat de uitvoering van uitbesteed werk zo goed mogelijk aansluit bij de wensen van Vitens.

Een mijlpaal in de natuurontwikkeling in Nederland is onbetwist het plan Ooievaar (De Bruin e.a., 1987). Het was niet alleen vernieuwend, het heeft ook als inspiratiebron gediend voor onder andere het plan Levende Rivieren (Overmars, 1992). Beide plannen voorzien natuurontwikkeling in de uiterwaarden, waardoor riviergebonden soorten een duurzame populatie kunnen opbouwen. Een belangrijke groep riviergebonden soorten zijn uiteraard de riviervissen. Door aanleg van onder andere nevengeulen hoopt men op de terugkeer van typische riviervissen zoals de sneep, barbeel, forel en zalm. Maar nevengeulen, zoals die op dit moment worden aangelegd, functioneren die wel?

Mijn stelling is: de huidige nevengeulen vormen geen basis voor duurzame populaties riviervissen, In deze bijdrage zal ik deze stelling onderbouwen. Tevens zal ik aangeven met welke maatregelen nevengeulen in potentie wel duurzame populaties riviervissen kunnen herbergen. Daarbij zal ik ingaan op het functioneren van nevengeulen op lokaal niveau en de effecten van nevengeulen op de rivierfauna op lokaal en nationaal niveau. Allereerst leg ik het verschil uit tussen de huidige rivieren en de rivieren zoals deze ooit waren. Vervolgens geef ik de ecologische problemen aan die bij de huidige nevengeulen optreden. Tenslotte beschouw ik de mogelijkheden om duurzame populaties riviervissen in de Nederlandse rivieren te herbergen.

Inzicht in de grondwaterstroming is essentieel bij veel studies op gebied van ruimtelijke planvorming, waterbeheer en milieu. Hierbij speelt, zeker in Nederland, de interactie tussen grondwater en oppervlaktewater een belangrijke rol. In de begintijd van de Nederlandse hydrologie heeft men hiervoor het begrip ‘ontwatering’ gehanteerd. De conceptualisering en wiskundige beschrijving van het proces van de interactie tussen grondwater en oppervlaktewater kent dan ook een rijke traditie (Hooghoudt, 1940; Ernst, 1962; Bruggeman, 1972; De Lange, 1996).