Stromingen

Hydrologische modellen, van simpele data georiënteerde modellen tot zeer complexe proces en fysisch georiënteerde modellen, variëren in doel, schaal en complexiteit. Deze modellen zijn een benadering van de hydrologische systemen die worden onderzocht en bevatten in veel gevallen onbekende parameters. Parameters zijn vaak niet onafhankelijk van het model te meten maar worden verkregen door kalibratie. Door de parameterwaarden te veranderen wordt een bepaalde doelfunctie, b.v. de kleinste kwadratensom, die het verschil tussen modelresultaten en metingen weergeeft geminimaliseerd. Het doel van de kalibratie is het verkrijgen van unieke parameterwaarden die daadwerkelijk de systeemeigenschappen beschrijven. Echter, het grote gevaar van de huidige modelkalibratie praktijk is dat alle aandacht gaat naar de fit, die wordt verkregen uit de minimalisatie van de doelfunctie. Er wordt geen rekening gehouden met het bepalen van de goede parameterwaarde waarbij wij een goede parameterwaarde definiëren als een unieke parameterwaarde die daadwerkelijk een systeemeigenschap beschrijft. Een unieke parameterwaarde is belangrijk als we dit soort waarden willen gebruiken voor extrapolatie in ruimte en tijd of in transferfuncties bijvoorbeeld Schaap en Leij 1998).

De warmte die in de bodem aanwezig is, kan worden gebruikt als alternatieve warmtebron voor ruimte- en/of tapwaterverwarming van woningen en gebouwen. Deze bodemwarmte kan door de te lage temperatuur niet direct voor verwarmingsdoeleinden worden gebruikt. Met een warmtepomp wordt de temperatuur verhoogd naar een voor ruimte- en/of tap-waterverwarming bruikbaar niveau. De bronwarmte kan aan de bodem worden onttrokken met een verticaal bodemwarmtewisselaarsysteem. Dit systeem bestaat uit één of meerdere verticaal in de bodem aangebrachte lussen.

In dit artikel volgt ’the proof of the pudding’ voor wat betreft de vergelijking tussen het volledig statistisch getinte Box-Jenkins-model en het PIRFICT-model waarbinnen bepaalde fysische schematisaties van een systeem aan het model kunnen worden opgelegd. Het is wel aardig dat we aan het eind van deel 1 van dit verhaal geconcludeerd hebben dat het PIRFICT-model in theorie een aantal prettige eigenschappen zou moeten hebben, maar helaas zegt de wetenschapsfilosofie dat theorieën, hoe logisch ze ook mogen klinken, falsifieerbaar moeten zijn in de praktijk. Aldus gaan wetenschappers, volgens een andere wetenschapsfilosoof; naarstig op zoek naar waarnemingen die hun theorieën kunnen staven. Maar zien ze daarbij toevalligerwijze niet situaties over het hoofd die minder mooi kloppen bij de theorie? Een verhaal waarin wetenschappelijk gezien aloude dilemma’s zoals zwarte versus witte dozen, analytisch versus numeriek en Popper versus Kuhn het weer eens tegen elkaar opnemen.

Door de projectgroep Waternood is in het rapport ‘Grondwater als leidraad voor het oppervlaktewater’ aangegeven op welke wijze waterschappen en landinrichters rekening kunnen houden met wensen van landbouw en natuur voor de grondwaterhuishouding. Het rapport geeft een theoretisch kader voor de te doorlopen stappen om te komen tot een gewenst grond- en oppervlaktewaterregime, en doet suggesties welke hulpmiddelen daarbij toegepast kunnen worden. Om te toetsen of met de huidige kennis de stappen uit de Waternoodprocedure met succes kunnen worden doorlopen is door Alterra in samenwerking met DLG een proeftoepassing uitgevoerd in het gebied De LeGen. Uit deze studie blijkt dat met de huidige kennis het eerste deel van de Waternoodprocedure, de bepaling van de mate van doelrealisatie voor de functies landbouw en natuur, goed is uit te voeren. Wel worden er een aantal kennishiaten gesignaleerd, en blijken bepaalde onderdelen van de voorgestelde Waternood-procedure lastiger uitvoerbaar dan aanvankelijk gedacht. De meerwaarde van het gebruik van regimecurves is minder dan verwacht.