Stromingen
Stromingen is het vakblad voor hydrologen. Er wordt ruimte geboden aan wetenschappelijke artikelen, reacties, discussiebijdragen, congresverslagen, boekbesprekingen, vuistregels en proza. Stromingen wordt uitgegeven door de Nederlandse Hydrologische Vereniging.
Op deze pagina kunt u alle artikelen die in Stromingen gepubliceerd zijn opzoeken en downloaden.
Aankondiging: ‘Water and World Society’
Conferentie over de rol van de waterprogramma’s van UNESCO en WMO en de Nederlandse inbreng vanuit wetenschap en beleid.
Datum: Donderdag 17 januari 2002
Plaats: IHE, Westvest 7, Delft
In 2002 starten de waterprogramma’s van UNESCO en WMO een nieuwe mee jarige fase en zal het IHE-Delft zijn internationale rol voortzetten als UNESCO Institute for Water Education. Ter gelegenheid hiervan organiseert het Nederlands Nationaal Comité voor IHF (UNESCO) en HWRP (WMO) een ééndaagse conferentie. De staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat, mevrouw drs. J.M. de Vries, zal het Nederlandse beleid ten aanzien van kennisparticipatie in internationale programma’s presenteren. De programmadirecteuren van IHP (International Hydrological Programme) en HWRP (Hydrology and Water Resources Programme) en de Rector van het IHE zullen hun visie geven op internationale uitwisseling en overdracht van kennis, informatie en technologie en de rol van hun instellingen. Daarnaast is er ruime aandacht voor de Nederlandse inbreng vanuit wetenschap en praktijk in de beide waterprogramma’s van UNESCO en WMO.
Redactioneel
Mensen willen zekerheid. Amerika ontwikkelt en experimenteert al jaren met een raketschild om de dreiging van vijandige raketaanvallen het hoofd te bieden. In de jaren tachtig was het nog de door velen niet helemaal toerekeningsvatbaar geachte Reagan die hier talloos veel biljoenen inpompte, en in Europa konden we toen nog meewarig het hoofd schudden, omdat deze acteur zich wel erg Republikeins gedroeg. Het was lange tijd stil en het hele plan leek een zachte dood te sterven totdat het uit onverwachte hoek toch weer nieuw leven kreeg ingeblazen. Het was notabene de Democratische Clinton die er opnieuw over begon. En dit keer leek Europa en de rest van de wereld echt een beetje geïrriteerd, want ja, het is gewoon een slecht idee. De argumenten waren dat een raketschild het machtsevenwicht in de wereld verstoort, niet-aaanvalsverdragen overhoop haalt, en een buiten alle proporties grote investering vereist. Bovendien gaven de peperdure en spaarzame tests slechte resultaten.
Waarom doen alsof de neerslag eens per maand valt
In twee artikelen (deel 1: theorie, deel 2: praktijk) wordt het continue PIRFICT-tijdreeksmodel gepresenteerd en vergeleken met de discrete tijdreeksmodellen van Box en Jenkins (1970). Wanneer je tijd niet beschouwt als een dimensieloze index, zoals in Box-Jenkins modellen, maar rekent met de werkelijke tijd zoals we die allemaal kennen, blijkt tijdreeksanalyse eerder eenvoudiger te worden dan ingewikkelder. Wellicht is dat laatste ook een kwestie van smaak, maar werken met continue tijd heeft in ieder geval een belangrijk praktisch pluspunt: je bent af van de vervelende consequenties die de tijdsdiscretisatie met zich meebrengt. In een continu tijdsdomein zijn grondwaterstandsreeksen met onregelmatige tijdstappen opeens geen probleem meer, mogen de frequenties van de in- en uitvoerreeksen natuurlijk verschillen en ook de modelorde en parameterwaarden zijn niet langer discretisatie-afhankelijk. Kortom, je kunt gewoon rekenen met de data die je hebt en de uitkomsten die je vindt zijn karakteristieke eigenschappen van het geanalyseerde systeem. Kies je daarbij ook nog eens voor een voorgedefinieerde impulsrespons-functie, bijvoorbeeld op basis van de
fysica, dan is het PIRFICT (= Predefined Zmpulse Response Function In Continuous Time) tijdreeksmodel geboren en hoef je als modelleur niet meer voor elke reeks een model-identificatieprocedure te doorlopen. Op weg naar een volledig geautomatiseerde tijdreeksanalyse?
Meerdere boekbesprekingen
‘Climate Change: A Multidisciplinary Approach’, ‘Regionalised time series models for water table depths’, ‘Searching for Equity’.
Bijeenkomsten: ‘A New Hydrology for a Thirsty Planet’, ‘REGIS in het waterbeheer’, ‘Symposium Normering Wateroverlast’
A New Hydrology for a Thirsty Planet
6Ih Scientific Assembly of the International Association of Hydrological Sciences (IAHS), van 18 tot en met 27 juli 2001 te Maastricht.
Kwelvensters onder gebouwen en in het vrije veld
In Stromingen 614 beschreven Anton Poot en Paul Schot de vorm en de dynamiek van een neerslaglens in een vlak perceel tussen evenwijdige waterlopen in een kwelgebied. De vorm van de lens blijkt sterk af te hangen van de ruimtelijke verdeling van de grondwateraan-vulling. Als de aanvulling gelijkmatig over een perceel verspreid is, heeft de lens een vrijwel parabolisch verloop. Dit is gewoonlijk het geval in cultuurgebieden die goed ontwaterd zijn. Minder goed ontwaterd land en vochtige natuurgebieden kennen vaak plekken waar in natte tijden de grondwaterspiegel tot aan het maaiveld stijgt, zodat overtollige neerslag oppervlakkig afstroomt in plaats van in de bodem weg te zijgen. Op zulke plaatsen, die dus een geringere grondwateraanvulling kennen, is de lens dunner. Onder bepaalde hydrologische verhoudingen kan het diepere grondwater er zelfs dagzomen, om kwelvensters te vormen. Natuurbeheerders spreken dan van kwel aan maaiveld. Ze zijn er dol op, omdat die – per grondwater kansen biédt aan vegetatietypen die zeldzaam geworden zijn. Boeren zijn er minder blij mee. Uit mijn’eigen loopbaan herinner ik me de grote kale plekken in het vlakke Zeeuwse bouwland, die het gevolg zijn van optrekkend zout grondwater (figuur 1). Ze liggen op slecht ontwaterde plaatsen nabij de kust, waar de kwelflux groot en de grondwateraanvulling klein is.
Waterdicht
DE KLEINE WATERPLEK
Soms ga ik al vermoeden dat de zee – omdat zij sterk verschijnt – wel heel mijn leven de onstuimige waarheid blijven zal, waarmee ik hier de wereld kan weerstreven bij tij en ontij, maar dat ik ten laatste het wezen van den groten dood ontdek bij de kleine waterplek die zo stil den wilden avondval weerkaatste.
– Adriaan Roland Holst (Uit: Alleen met de zee)
Hatsi-kD 61 tm 63: ‘Voortplanting van hoogwatergolven in rivieren’
In de vorige nummers hebben we uitgebreid aandacht besteed aan de voortplanting van getijdengolven in estuaria. In dit nummer wil ik (Huub Savenije) mij richten op hoogwatergolven in rivieren.
Using tracers techniques to investigate hydrosystems and to improve rainfall-runoff modelling
Monitoring of water quantity and chemistry and additional tracer experiments were carried out in the meso-scale (40 km2) mountainous Brugga basin, south-western Germany, since 1994. A thorough insight was gained into the runoff generation processes. The main source areas of runoff components, flow pathways and mean residence times of the runoff components were determined by using different tracer methods.