Stromingen

De projectgroep Waternood (een initiatief van de Dienst Landelijk Gebied en de Unie van Waterschappen) heeft in september 1998 het rapport ‘Grondwater als leidraad voor het oppervlaktewater’ opgeleverd. In dat rapport wordt een methode beschreven voor de inrichting en het beheer van oppervlaktewatersystemen, zowel voor het gewenste grondwaterregime als voor het oppervlaktewater zelf. Aanleiding voor het ontwikkelen van een nieuwe methode is de behoefte meer watersysteemgericht te normeren en te ontwerpen. Daarbij wordt de traditionele werkwijze, gebaseerd op landelijke (droogleggings)normen, los gelaten. In de methode Waternood is de grondwaterstand sturend voor het oppervlaktewaterbeheer. Het doel van deze methode is een, vanuit waterperspectief, meer optimale situatie voor landbouw, natuur en bebouwd gebied te realiseren. Dit houdt in dat voor al deze functies gestreefd wordt naar een optimale waterhuishoudkundige situatie, binnen de mogelijkheden van het watersysteem en rekening houdend met elkaars belang.

Mazure leidde in 1932 een eenvoudige vergelijking af voor ééndimensionale stationaire grondwaterstroming in semi-spanningswater. De formule gold voor één watervoerend pakket (afgekort WVP), afgedekt door een slechtdoorlatende laag (afgekort SDL) met daarboven een vast polderpeil. Door Huisman en Kemperman (1951) werd de formule uitgebreid tot twee WVP’s. Met matrixfuncties is zij recentelijk uitgebreid tot systemen met een willekeurig aantal op elkaar gestapelde WVP’s, die door SDL’s van elkaar zijn gescheiden. (Zie voor een historisch overzicht en uitleg van matrixfuncties Maas en Olsthoorn (1997) en voor een meer diepgaande uitleg Maas (1986) en Bruggeman (1999).) Met matrixfuncties bleef de beschrijving even eenvoudig als de oorspronkelijke vergelijking van Mazure.

De rechtgeaarde aardwetenschapper vindt dat hij of zij een bijzonder boeiend vak heeft. Een ding is jammer. Je kunt nooit eens kijken of alles er echt zo uit ziet als je voor je berekeningen en hypotheses hebt aangenomen. Natuurlijk, je kunt een goede indruk krijgen door het maken van boringen, bijvoorbeeld met steekmonsters of continue technieken. Je kunt lakprofielen maken en meer abstract kun je door sonderingen en geofysisch meten een goede indruk krijgen over de bodemopbouw. Een talud van een diepe ontgraving geeft ook een fantastisch beeld van de werkelijke bodemopbouw. Sinds enige tijd is er een nieuwe mogelijkheid bijgekomen, waarmee echt in de grond kan worden gekeken: de camerasonde. Met dit unieke apparaat wordt de struisvogel naar de kroon gestoken. In dit artikel wordt de camerasonde gepresenteerd.