Stromingen

Grondwaterstandsverlagingen kunnen zettingen van de ondergrond ten gevolge hebben. Deze zettingen zijn één van de effecten van ingrepen in de geohydrologie. Bij studies waarin verschillende alternatieven voor grootschalige ingrepen in de geohydrologie worden vergeleken is het belangrijk om de mogelijk optredende zettingen efficiënt te kunnen bepalen. Daartoe heeft IWACO het programma CONSOL ontwikkeld. CONSOL berekent zowel de zettingen na een bepaalde tijd als de eindzettingen. Het programma is zodanig opgezet dat het tezamen met een model van de grondwaterstroming gebruikt kan worden (bijvoorbeeld een TRIWACO model). CONSOL gebruikt de uitvoer van het model als invoer en berekent daarmee de zettingen in het hele modelgebied. De zettingen kunnen gevisualiseerd worden met de grafische programmatuur van het grondwaterstromingssimulatiepakket. Ook is het mogelijk de resultaten verder te verwerken, bijvoorbeeld in een GIS (Geografisch Informatie Systeem). Voor een denkbeeldige situatie zijn de zettingen berekend met het programma CONSOL. De zettingen zijn het gevolg van een nieuwe grondwateronttrekking, die nabij een rivier gepland is.

Sinds het einde van de jaren tachtig mag de verdroging van de natuur in Nederland rekenen op een toenemende belangstelling in beleidskringen. Deze ontwikkeling is op zich verheugend, omdat hiermee de kans toeneemt dat er ook daadwerkelijk oplossingen worden gevonden voor een probleem waarmee terreinbeheerders al vele tientallen jaren in toenemende mate te maken hebben. Een minder gewenste ontwikkeling is dat daarbij het begrip verdroging steeds ruimer gedefinieerd wordt. Deze inflatie van het begrip verdroging zal de geloofwaardigheid van het milieuthema niet ten goede komen. Voorgesteld wordt het begrip verdroging voor te behouden aan natuurgebieden, waar grondwaterstandsdaling en het wegvallen van kwel vrijwel altijd als ongewenst beschouwd worden. In overige gebieden zou beter gesproken kunnen worden van een verschil tussen de feitelijke en de gewenste grondwatersituatie, waarbij de gewenste grondwatersituatie niet alleen afhankelijk is van de wensen vanuit natuurbeheer, maar ook vanuit andere maatschappelijke sektoren.

Terwijl de klassieke natuurkunde aan het einde van de vorige eeuw vrijwel ‘klaar’ was, en bijvoorbeeld voor de berekening van electromagnetische velden een degelijke theoretische grondslag beschikbaar was, moest de ingenieur of geoloog, die met zoiets banaals als grondwater werkte, zich behelpen met de zogenaamde ‘regelen der wetenschap’ die deels uit klinkklare onzin bestonden. De kennis was fragmentarisch, nog gedeeltelijk wortelend in een occulte oorsprong, en men had derhalve tot aan het begin van deze eeuw moeite om de waargenomen verschijnselen binnen een algemene theorie te verklaren. Het zou uiteindelijk het grondwateronderzoek ten behoeve van de drinkwatervoorziening zijn waardoor de ontwikkeling van de hydrologie als wetenschap in ons land werd gestimuleerd.