Stromingen

Bij een seizoensblad als Stromingen is er altijd wel iets nieuws. Als het geen nieuw kabinet is (het vorige zat minder dagen dan er tussen twee nummers van Stromingen zitten), is het toch in ieder geval een nieuw seizoen. Dit nummer van Stromingen kent nog een vernieuwing: de redactie. Na onze oproep in het decembernummer van Stromingen meldden zich zeven personen (allen man) die het wel zagen zitten om de redactie van Stromingen te versterken. Dat zadelde ons op met een selectieprocedure, omdat gebleken is dat een efficiënte redactie uit vijf of zes personen bestaat. Uiteindelijk zijn Jos von Asmuth, Joost Heijkers en Emiel van Loon tot de redactie toegetreden. Kees Maas en Flip Witte zullen tegen het eind van het jaar afscheid nemen van de redactie, zodat we dan weer met z’n zessen overblijven

Nederland leeft met water. Hoogwater. Hebben we het niet, dan krijgen we het wel. U heeft de reclameposters op de hoek van de straat vast wel gezien. Of anders de beelden op de televisie, de advertenties in de bladen. Met de warmte wast het water. En dat pakken we stoer aan, is de boodschap. Om te beginnen steken we al veel geld in reclame. Namelijk vijf (!) jaar lang. Daarna zien we wel verder.

Oud en nieuw

Af en toe kijkt uw redactie terug op de begintijd van Stromingen. Het was de tijd dat Internet nog woest en ledig was. Webpagina’s waren een zeldzaamheid en mobiele telefoons werden vooral gebruikt door ambitieuze über-technofreaks en duurdoenerige yuppen. Verdroging was net een paar jaar in, zure regen raakte uit. Het regende bovendien minder en de overstromingskansen waren nog gering. Scholen hadden een plein met kastanjebomen, waar een echo viel waar te nemen; blije kinderstemmetjes. Van Tora Bora hadden we nog nooit gehoord. De treinen reden op tijd en files waren een uitzondering. (Behalve de A2 voor de Lekbrug bij Vianen.) Wie een afspraak had, had goede kans op tijd te komen.

Het enigma der equifinaliteit

Als u dit leest, is het oorlog. Misschien niet waar u zich bevindt, maar dan wel ergens anders. Het positieve hieraan is dat u (nog) kunt lezen. Daarnaast vindt u het de tijd en de moeite waard om Stromingen te lezen. Dat is erg strelend. Het is echter wel de vraag of u de prioriteiten goed legt.

Vaardig

Nederland heeft hectische tijden achter de rug. Op de dag dat ik dit stukje schrijf, hebben de verkiezingen van 15 mei net plaatsgevonden. Doordat uw leesdatum nog ver van mijn schrijfdatum afligt, heeft het geen nut om nu uitvoerig in te gaan op de politieke consequenties van de verkiezingsuitslag en de gevolgen ervan voor het waterbeheer. Wel wil ik overwegen wat mogelijk parallellen zijn tussen de politieke wereld en de wereld van het waterbeheer.

Maakbaar

We leven nu in het jaar 2002. Het klinkt alweer zo gewoon alsof we nooit een 20″ eeuw hebben meegemaakt. Enkelen van ons hebben nog de veertiger jaren van de vorige eeuw meegemaakt, een dieptepunt van de ‘moderne’ menselijke beschaving. De jaren vijftig stonden in reactie daarop in het teken van opbouw. Grond werd ontgonnen, landbouw geïntensiveerd, industrie uitgebreid. Het was duidelijk dat we wilden afrekenen met levensbedreigende situaties van de voorgaande decennia. Onze maatschappij raakte gericht op het materiële, omdat er op dat vlak een groot knelpunt geweest was. We hebben welvaart nagestreefd, en die verkregen.

Mensen willen zekerheid. Amerika ontwikkelt en experimenteert al jaren met een raketschild om de dreiging van vijandige raketaanvallen het hoofd te bieden. In de jaren tachtig was het nog de door velen niet helemaal toerekeningsvatbaar geachte Reagan die hier talloos veel biljoenen inpompte, en in Europa konden we toen nog meewarig het hoofd schudden, omdat deze acteur zich wel erg Republikeins gedroeg. Het was lange tijd stil en het hele plan leek een zachte dood te sterven totdat het uit onverwachte hoek toch weer nieuw leven kreeg ingeblazen. Het was notabene de Democratische Clinton die er opnieuw over begon. En dit keer leek Europa en de rest van de wereld echt een beetje geïrriteerd, want ja, het is gewoon een slecht idee. De argumenten waren dat een raketschild het machtsevenwicht in de wereld verstoort, niet-aaanvalsverdragen overhoop haalt, en een buiten alle proporties grote investering vereist. Bovendien gaven de peperdure en spaarzame tests slechte resultaten.

Cirkel

In de jaren tachtig bestond de Nederlandse Hydrologische Vereniging nog niet. Er waren wel wat organisaties die ervoor zorgden dat hydrologen elkaar regelmatig zagen, maar er was blijkbaar behoefte aan een soort van informeel kontakt, en zo is ooit besloten tot de oprichting van een ‘Hydrologische Kring’. Omdat de wereld veranderde, en er behoefte was om deze club wat sterker te positioneren, is ooit besloten om de Kring te transformeren naar de Vereniging. Voor zover ik kan beoordelen doet die Vereniging wat ‘ie moet doen. Het mag daarom een beetje vreemd lijken dat ik in dit Redaktioneel ga pleiten voor de oprichting van een Hydrologische Kring.

Het eerste dat hier opvalt: overal is het groen, álles is groen. Elders, bijvoorbeeld in de Alpen, heeft het pleistoceen zijn tol geëist. De steile wanden zijn kaal, door het ijs gevormd. De holocene warmte heeft daar sindsdien weinig aan veranderd. Maar hier is dat anders. Hier vinden we zelfs in de steilste bergwanden begroeiing, soms nog relicten uit het Tertiair. Een welhaast paradijselijke vulkanische archipel voor de Afrikaanse kust.

Vrede

Geen proces zo ingewikkeld, of je kunt er wel een model van maken. Of eigenlijk is het waarschijnlijk zelfs andersom: hoe ingewikkelder het proces, hoe groter de noodzaak om er een model van te maken, voorop gesteld dat we het willen begrijpen. Daarbij hoeven we ons niet te beperken tot fysische of technische fenomenen: ook het gedrag van mensen kan middels modellen worden begrepen en voorspeld.