Stromingen

Waternet heeft langs het noordpand van het Lekkanaal in Nieuwegein een calamiteitengrondwater-winning met winputten die in het 2e watervoerend pakket (80 – 130 m-mv) staan afgesteld (afbeelding 1). Deze winning kan worden ingezet indien de kwaliteit van het ingenomen Rijnwater niet voldoet aan het Infiltratiebesluit. Inzet van de winning komt maar zelden voor, hooguit enkele dagen tot een week per jaar. De winning is goed beschermd omdat zich tussen het 1e en 2e watervoerend pakket een 20 m dikke kleilaag bevindt met een aanzienlijke verticale weerstand (ordegrootte 5000-10000 dagen).

De ‘oneerlijke’ reeks.

Er staan in ons lijfblad STROMINGEN haast altijd wel stukken die tot inspiratie, gefilo­sofeer of commentaar leiden. Ik voel de inspiratie om op een paar zaken in STROMINGEN 11 (2005), nummer 2 enig commentaar te geven.

Rare reeks 4: De ‘fluctuatieloze’ stijghoogte

In deze Rare reeks willen we twee series reeksen bespreken die nauwelijks of geen seizoensfluctuatie vertonen. De meetreeksen liggen in twee totaal verschillende gebieden onder twee verschillende geohydrologische omstandigheden. Van echte rare reeksen mag hier misschien niet gesproken worden omdat de verklaring relatief eenvoudig is. Echter, deze reeksen zijn in de Nederlandse literatuur nog nauwelijks besproken en wekte daarom onze interesse.

Evenals de collega’s De Louw, Stuurman en Van der Meij (Stromingen, jrg 10, nr 2) ben ik in de loop van de jaren een aantal hoogfrequente periodieke grondwaterstandfluctuaties tegengekomen waarvan de oorzaken niet of slechts gedeeltelijk duidelijk zijn, maar die gezien hun karakter en grootte zeker niet als ruis afgedaan kunnen worden. Nadere studie van deze bewegingen zal ons inzicht in de fysica achter de interactie tussen het water in de ondergrond en omgevingsfactoren aanzienlijk kunnen verdiepen. Als bijdrage aan de discussie volgen hierbij enkele van mijn – deels gepubliceerde – ervaringen met deze ‘rariteiten’.

Rare reeks 2: Is de verstoorde meetreeks van het diepste grondwatermeetpunt in Nederland bruikbaar?

De meetreeks In 1987 vond in de Centrale Slenk bij Asten (Noord-Brabant) de eerste geothermische proefboring in Nederland plaats (Heederik e.a., 19989). De boring eindigde op 1646 meter in de top van het vaste gesteente (Formatie van Houthem). Tijdens het project is één stijghoogtebuis geïnstalleerd met twee filters tussen 1641-1651 meter onder maaiveld in twee dunne watervoerend pakketten: de Zanden van Heers en de Formatie van Houthem.

In het kader van monitoringprogramma’s en ad hoc hydrologische studies zijn en worden talrijke meetreeksen verzameld. De laatste jaren wordt steeds vaker gebruik gemaakt van dataloggers voor het hoogfrequent meten van stijghoogten, grondwaterstanden en oppervlaktewaterpeilen.