Stromingen

We streven, afhankelijk van de hoeveelheid kopij, naar minimaal 3 Stromingen per jaar en maximaal 4. Als gemiddelde dikte houden we 80 pagina’s aan, maar vaak komen we natuurlijk op veel meer pagina’s en dat is natuurlijk altijd mooi meegenomen. In 2012 verschenen er drie Stromingen, met name door een gebrek aan kopij.

De afgelopen jaren is in Nederland veel aandacht besteed aan de risico’s van wateroverlast door extreme neerslag. Nu de meest urgente en evidente wateroverlastknelpunten zijn opgelost, komen we in een situatie terecht, waarbij de doelmatigheid van extra maatregelen ter discussie komen te staan. De vraag dringt zich op of de kosten van maatregelen tegen wateroverlast nog altijd in verhouding staan tot de baten. Om de doelmatigheid van maatregelen vast te kunnen is een schademodel nodig dat een relatie legt tussen wateroverlast en de bijbehorende schade.

Op het “Symposium tijdreeksanalyse in hydrologisch toepassingsperspectief” op 6 maart 2012 is u allen gevraagd een enquête in te vullen. De resultaten zijn opgenomen op de website. Uit de enquête bleek dat er onder andere behoefte is aan een mogelijkheid om met elkaar over de verschillende modellen te discussiëren en van gedachte te wisselen. Daarom heeft de werkgroep Tijdreeksanalyse besloten om thematische discussiemiddagen (of avonden) te houden in de traditie van de Lassa (Landelijke Studiegroep Statistiek in de Aardwetenschappen) bijeenkomsten en de discussieavonden van het Ernstgenootschap. Tijdens deze bijeenkomsten vonden voordrachten plaats, waarna over het gepresenteerde onderwerp werd gediscussieerd.

De titel van dit stuk is ontleend aan een lezing van Femke Halsema. Wie had dat ooit gedacht. Ze gaf namelijk een tijdje terug een praatje – tijdens de opening van het academische jaar aan de Faculteit der Letteren aan de RUG – met als titel: Enge mensen: politici in populaire verbeelding. Interessant onderwerp. We hebben meer gemeen dan ik had gedacht, Femke en ik. Zo blijkt dat we beide de serie The West Wing superieur vinden. Ik zou ook heel graag weten wat ze van The Sopranos, My name is Earl en The Wonder Years vindt, maar dat terzijde. Als er ooit een serie is geweest die veel inzicht biedt in het wezen van de politiek en van onderhandelingsstrategieën, dan is het The West Wing wel. Een denkbeeld dat overigens ook Ronald Plasterk (leuk dat zijn vrouw leguanen als huisdier houdt!) aanhangt. Wellicht denkt de lezer op basis van bovenstaande tekst dat ik mijn vrije tijd vul met verheven activiteiten.

Op 31 mei 2012 organiseert de Nederlandse Hydrologische Vereniging (NHV) met enkele partners een symposium over remote sensing. We zijn op dit moment druk bezig met het organiseren van het programma, maar we kunnen in elk geval melden dat het symposium plaats vindt in Zeist. Bij de invulling van het programma zetten we in op een zo breed mogelijk scala aan onderwerpen, waarbij we niet alleen de aanbieders van op remote sensing gebaseerde producten aan het woord willen laten, maar vooral ook de gebruikers ervan. We willen ons met name richten op de toepassingsmogelijkheden voor de hydrologie in Nederland, maar ook de toepassing wereldwijd zal de aandacht krijgen.

De Brabantse Wal is een steilrand met een welhaast on-Nederlands hoogteverschil van soms wel 20 meter. Hij loopt in noord-zuid richting op de grens van Brabant en Zeeland, tussen de plaatsen Halsteren en Ossendrecht. Vanuit de trein naar Vlissingen is de wal heel goed te zien. Zelfs de automobilist op de A4/A58 kan er een vluchtige blik op werpen. Maar elke bestuurder of passagier die niet uitstapt om de wal van dichtbij te gaan bekijken doet zichzelf te kort. Rondom de wal is namelijk binnen een gebied van enkele kilometers zo’n beetje alles te zien wat Nederland qua geologie en hydrologie te bieden heeft. Het gebied ten oosten van de steilrand vertelt het verhaal van de ontwikkeling van de hoge zandgronden, terwijl de bodem van het polderlandschap ten westen van de wal de geschiedenis herbergt van laag Nederland. Het heeft bijna iets weg van een openluchtmuseum.

Geachte leden van de NHV,

De afgelopen maanden heeft u zich natuurlijk afgevraagd wat er met Stromingen aan de hand was. Of misschien heeft u zich zelfs wel zorgen gemaakt over het voortbestaan van Stromingen. Nu het – weliswaar verlate – nummer 2 en 3 van 2010 voor u ligt, bent u hopelijk gerustgesteld dat Stromingen nog steeds bestaat en dat uw vereniging nog steeds springlevend is. Natuurlijk is er wel van alles aan de hand geweest, en daar bent u op de website, LinkedIn en in de nieuwsbrief ook over geïnformeerd, maar gelukkig zijn die problemen nu opgelost.

De NHV is – zoals u weet – een vereniging, gedragen door vrijwilligers die proberen zo professioneel mogelijk te werken. Maar het blijft een vereniging van vrijwilligers, die in hun vrije tijd hun ziel en zaligheid leggen in het organiseren van bijeenkomsten, het beschikbaar maken van literatuur, het organiseren van cursussen, het vormen van werkgroepen, het publiceren van referentieliteratuur, het leggen van internationale contacten, het benadrukken van het belang van de hydrologie voor de maatschappij en voor de wetenschap, het onderhouden van een interactieve website, het publiceren van een nieuwsbrief, én in het produceren van ons onafhankelijk en uniek orgaan Stromingen. In de afgelopen jaren is er met veel ‘nieuw elan’ gewerkt aan het verbreden van het dienstenpakket van de vereniging en aan het vergroten van de toegankelijkheid en interactie met de achterban. Stromingen is en blijft daarbij een van de pijlers van de vereniging.

Marcel de Wit: een grensoverschrijdend hydroloog.

Toen Vic Klemeš zijn beroemde artikel Dilettantism in Hydrology1 (Klemes, 1986) schreef wees hij er op dat niemand naar een hogeschool of universiteit gaat met het idee om hydroloog te worden. Een gegeven met wellicht voor de hydrologie verstrekkende gevolgen, maar dat is voer voor een andere publicatie.

Wellicht herinnert u zich het allereerste artikel dat ooit in Stromingen verscheen: ‘Van wichelroe naar wetenschap’. Het was van de hand van Co de Vries, emeritus hoogleraar hydrogeologie aan de VU, en handelde over het onderzoek naar grondwater aan het begin van de negentiende eeuw. De wichelroede heeft vorig jaar weer de nodige aandacht gekregen en wat ons betreft is het in 2009 weer tijd voor de wetenschap. Te beginnen met deze editie van Stromingen, maar daarover zo meteen meer. Eerst iets over die wetenschap. Want mogelijk behoeft het beeld dat u daarvan heeft enige bijstelling als u al enige tijd niet meer ‘onder professoren’ bent geweest. Wellicht heeft u het beeld van de universiteit als de ivoren toren waar hooggeleerde heren zich in alle rust buigen over ingewikkelde vraagstukken. In hun bezigheden enkel onderbroken door de jaarlijkse colleges die plichtmatig worden afgedraaid door uit een decenniaoude, afgestofte dictaat te declameren.