Stromingen

Waarom Octave als we Matlab hebben? In de kolommen van STROMINGEN valt steeds regelmatiger het woord ‘Matlab’. Voor diegenen die dit nog niet weten: dit is een commercieel programma voor wiskundige berekeningen, dat onder andere zeer geschikt is voor matrixbewerkingen. Op zich een heel mooi pakket, maar gezien het stevige prijskaartje van Matlab (> fl. 7.000,- per licentie, exclusief toolboxen) is er aanleiding om eens te kijken naar wat laagdrempeliger alternatieven.

Stromingen is een blad dat parallel loopt aan de seizoenen. Het verschijnt vier keer per jaar, zodat we voor elk jaargetijde een nieuw nummer hebben. Daar kun je met het aanleveren van kopij rekening mee houden, maar dat zou in de praktijk betekenen dat ik nu een stukje over kerst of over het nieuwe jaar moet schrijven.

Wat gebeurt er als de brandweer een nieuwe spuitwagen in gebruik neemt? Dan is er feest in het dorp! Want een vakman houdt van zijn/haar gereedschap. Wie van zijn werk houdt, kan genieten van de instrumenten waarmee het tot stand wordt gebracht.

OP 26 JULI 1952 NOTEERT NESCIO in zijn natuurdagboek een deel van een vers uit de bundel (Wolfijzers en schietgeweren, 1942) van de Vlaamse auteur Richard Minne. Het vers luidt:

De zee is idioot:
Wat water, een boot;
en even later:
Een boot en wat water.

De zee is idioot:
de boot in het water
en even later
het water in de boot

(Uit: Nescio: Natuurdagboek; Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam, 1996.1)

Vorig jaar verscheen er van de hand van ene heer K. Michel een dichtbundel onder de titel: ‘Waterstudies’. Voor een dichtbundel getuigt dat van een opmerkelijk zakelijke titel, die voor een deel ook terug gevonden wordt in de inhoud van het boekje.

Bij problemen die met de stroming van grondwater te maken hebben worden steeds vaker numerieke modellen gebruikt. Vroeger was dit een bezigheid voor specialisten, maar tegenwoordig zijn er diverse computerprogramma’s waarmee vrij eenvoudig en snel de verschillende aspecten van een bepaald stromingsprobleem kunnen worden geanalyseerd.

Waarom zijn kD-waarden rond pompstations altijd hoger? Een geologische bijdrage aan de discussie.

Grondwaterstandsreeksen worden in Nederland vaak gemodelleerd met transfer-ruismodellen. Het aantrekkelijke van deze modellen is dat je alleen reeksen van grondwaterstanden, neerslagoverschotten en eventueel andere reeksen zoals onttrekkingscijfers nodig hebt. Sinds kort behoeven deze reeksen zelfs niet meer per se equidistant te zijn Transfer-ruismodellen kunnen dus worden opgesteld zonder dat er informatie over de bodemfysische eigenschappen van de grond nodig is, of informatie over regionale grondwaterfluxen en drainage of infiltratie. Transfer-ruismodellen hebben daarom ook een nadeel: je kunt er geen effecten van ingrepen in het hydrologische regime mee voorspellen, want er zitten geen fysische knoppen aan waar je aan kunt draaien; het zijn ‘black box’-modellen. In dit artikel nemen we een kijkje in de ‘black box’ en kijken we of het niet toch mogelijk is om het effect van ingrepen te voorspellen met een transfer-ruismodel. Deze effecten kunnen dan worden uitgedrukt in termen van risico’s – of kansen als je het positief benadert – want transfer-ruismodellen zijn immers stochastische modellen.

Traditioneel is door hydrologen en micrometeorologen aan verdamping in de zomer meer aandacht gegeven dan aan verdamping in de winter. Dit is te verklaren uit het grote belang dat de landbouw heeft bij het juist voorspellen van vochttekorten in de zomer in verband met mogelijke opbrengstdalingen. De winter is echter de belangrijkste periode voor aanvulling van grondwater. Bovendien bepaalt de hydrologische balans van de winter in hoge mate de voorjaarsgrondwaterstand, die weer grote invloed heeft op het mogelijke voorkomen van plantensoorten in de natuur. Daarnaast geven berekeningen met regionale hydrologische modellen in de winter vaak een te hoge afvoer te zien. Een van de mogelijke redenen hiervoor is dat de verdamping tijdens de winterperiode onderschat wordt.

Reactie op ‘Analyse van pompproeven met onvolkomen putten in verticaal heterogene pakketten op basis van meerlagenstroming”

Leuk, weer eens een wat andere pompproef, eentje die wordt uitgewerkt met analytische oplossingen voor meerdere lagen nog wel. Ik heb er een tijdje naar zitten kijken, omdat het kennelijk is gelukt om uit de beide pompproeven aan de hand van 31 peilfilters maar liefst 17 parameters te bepalen. (Filters in de omstorting van de onttrekkingsput zijn niet meegeteld, wegens de storende invloed van de filterkoek op de boogatwand.)