Stromingen

In het COLN-onderzoek in de jaren vijftig van de vorige eeuw werd voor het eerst informatie over de grondwaterstand op landelijke schaal ingewonnen, opgeslagen en verwerkt tot kaarten. Het verzamelen van grondwaterstanden gebeurt inmiddels steeds meer decentraal, maar grondwaterstanden worden wel centraal opgeslagen in DINO (http://www.dinoloket.nl/). Er zijn diverse methoden in gebruik waarmee uit deze gegevens kaarten van de grondwaterstandsdiepte kunnen worden gemaakt op verschillende schaalniveaus. In dit essay pleiten wij voor objectieve en onafhankelijke duiding van de kwaliteit van modelmatig gegenereerde grondwaterinformatie. Een landelijk gecoördineerd validatie monitoring-systeem is hiervoor naar onze mening onmisbaar.

Recentelijk is door Alterra onderdeel van Wageningen UR een rapport geschreven over het meten en interpreteren van grondwaterstanden. Het onderzoek heeft een sterke statistische inslag waarbij gebruik is gemaakt van het onderscheid tussen systematische en toevallige fouten. Door het aspect tijd buiten beschouwing te laten is het echter de vraag in welke mate de onderzoeksopzet van invloed is op het eindresultaat.

In het kader van het project ‘Beter Bouw- en Woonrijp Maken’ worden met enige regelmaat sessies georganiseerd die tot doel hebben om praktijkkennis over uiteenlopende aspecten van bouw- en woonrijp maken uit te wisselen en te ontsluiten. Eind december 2008 werd een kennissessie gehouden met als onderwerp de huidige praktijk van bepaling van doorlatendheden van de bodem in bouw-, infra- en milieuprojecten.

Dat de wereld complex in elkaar steekt zullen velen onderkennen. Dat dit ook voor de waterwereld opgaat is niet vreemd. Om zicht op en sturing in deze complexe wereld te krijgen zijn in de loop van de tijd richtlijnen, normen en wetten opgesteld. Waar leidt dit toe of sterker waar heeft dit toe geleid? Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat zo langzamerhand de reden en noodzaak voor richtlijnen, normen en wetten uit het oog zijn verloren. Het lijken instrumenten geworden om watervraagstukken op te los sen zonder de kern ervan te hoeven kennen en het vraagstuk in een holistisch verband te hoeven beschouwen.

Grondwaterhydrologen blijken in toenemende mate gebruik te maken van de op REGIS gebaseerde digitale grondwaterkaarten van TNO die tegenwoordig gratis zijn te raadplegen via Dinoloket. Er blijkt naast gebruikersgemak ook een gevaar te schuilen in deze informatiebron. Dit digitale kaartmateriaal is doorgaans door de computer geïnterpoleerd; de puntinformatie (boringen) waarop de kaarten zijn gebaseerd ontbreekt, waardoor de gebruiker de juistheid van informatie die op de kaarten staat afgebeeld niet zelf kan beoordelen. Kleurgrenzen op de kaart blijken in de praktijk vaak ten onrechte als harde laagverbreidingsgrenzen te worden geïnterpreteerd. De beschikbare dwarsdoorsneden zijn door hun grove resolutie op een kleine schaal moeilijk leesbaar. De gebruikte gidslagen hebben ook zo hun beperkingen. Uit de doorsneden zijn de boringen weggelaten. Hierdoor is hun juistheid en geschiktheid voor modellering onmogelijk te beoordelen. Het in de door sneden gebruikte coördinatenstelsel komt niet overeen met rijkscoördinaten, waardoor het ook nog eens bijzonder lastig is om ze te “matchen” met de bijbehorende of andere digitale of analoge kaarten.

Na een wat zoekende start loopt het Nieuw Elantraject dat de NHV doormaakt op dit moment weer met de vaart die wij voor ogen hadden. In dit artikel willen we u op de hoogte stellen van de stand van zaken. Om vat te krijgen op de diffuse ongerustheid over de staat van de hydrologie in Nederland, en om een kader te vinden voor het zoeken naar oplossingen, hebben we in de afgelopen uitgaven van Stromingen vanuit verschillende invalshoeken de stand van ons vak geanalyseerd en van commentaar voorzien. Hieronder geven we eerst van deze bijdragen een samenvatting, om daaruit lering te trekken voor de toekomst.

Op een ietwat troosteloze herfstnamiddag (9 oktober jl. om precies te zijn) behaagde het de STOWA, in samenwerking met het Consortium (waar STOWA thans deel van uitmaakt), de regionale waterbeheerders op de hoogte te stellen van de ontwikkelingen omtrent het nu al vermaarde NHMI: Het Nationaal Hydrologisch Model Instrumentarium (zie voor een beschrijving van het NHMI uw Stromingen-september 2007 nummer).

Analytische elementen tegen MODFLOW: de grondwaterversie van Apple tegen Microsoft

Een waterrad keer je niet zomaar binnenstebuiten. Het moet uit elkaar, tenzij het van rubber is. En als je het dan helemaal hebt gedemonteerd, heeft het dan nog zin om het in elkaar te zetten? Is een waterrad eigenlijk wel zo interessant? Wat is de overeenkomst tussen een waterrad en de hydrologische cyclus. Hoe ziet de binnenstebuitengekeerde hydrologische cyclus er uit? Deze en nog een handvol onzinnige vragen kwamen in mij op bij het lezen van de titelpagina van ‘Turning the Water Wheel Inside Out. Foresight Study on Hydrological Science in The Netherlands’.