Stromingen testpagina

Onder de hydrologische condities in Nederland is er vrijwel overal een significante interactie tussen het grondwatersysteem en het oppervlaktewatersysteem. In een numeriek grondwatermodel opgebouwd met MODFLOW worden waterlopen beschreven met de conductance, die wordt bepaald door de celgrootte te delen door een opgeschaalde weerstand. In MODFLOW wordt enkel gebruikgemaakt van de weerstand van de waterbodem. Wij stellen voor om hiervoor de cel­ drainweerstand te gebruiken, die is opgebouwd uit vier deelweerstanden in navolging van Ernst (1962). Door het negeren van de andere weerstanden die in een cel kunnen optreden, worden waterlopen in een MODFLOW­-model vaak onjuist geparameteriseerd en kunnen significante fouten ontstaan tijdens kalibratie. De ad hoc werkgroep Celdrainweerstand ziet het als haar missie dat de celdrainweerstand in numerieke modellen gaat worden gebruikt en stelt daarvoor kennis en tools beschikbaar. Aan het eind tonen we de verschillen in de conductances gebaseerd op de landsdekkende dataset van LHM.

De waterkwaliteit van meren is cruciaal voor de beschikbaarheid van zoetwater en ecosysteemdiensten. In dit onderzoek zijn zeven jaar aan satellietbeelden geanalyseerd van de zes randmeren. Er is gekeken naar indicatoren voor algengroei (chlorofyl-a) en troebelheid, gecombineerd in een waterkwaliteitsindex die verschillen in condities zichtbaar maakt. Het Gooimeer en Wolderwijd tonen een relatief goede waterkwaliteit. Het Zwartemeer heeft relatief troebel water. Hoewel de correlatie met veldwaarnemingen matig is, laten de resultaten zien dat satellietbeelden een waardevolle ondersteuning kunnen bieden bij het beheer van waterbronnen voor drinkwatervoorziening en natuurbescherming.

Dit artikel gaat over de zogeheten windfout van regenmeters die het gevolg is van het feit dat de regenmeter het windveld rondom zichzelf zodanig verstoort dat er te weinig regendruppels worden opgevangen. In de achttiende en negentiende eeuw werden regenwaarnemingen op hoge gebouwen vergeleken met die aan de grond. Het bleek dat de afgetapte regenhoeveelheid op grotere hoogte systema­tisch kleiner was dan aan de grond. Zo ontstond de theorie dat regendruppels in de onderste lagen van de atmosfeer aangroeien. De Utrechtse hoogleraar Richard van Rees, de leermeester van Buys Ballot, verwierf fondsen voor het systematisch testen van deze theorie door langs de Utrechtse Domtoren meteorologische instrumenten te plaatsten, waaronder regenmeters op de top en een regenmeter in een nabij gelegen tuin. Op grond van natuurkundige argumenten kon hij zo de aangroeitheorie weerleggen. Verder betoogde hij dat de wind de oorzaak is van het probleem. Hij publiceerde dit in 1844. Op grond van literatuuronderzoek tonen wij aan dat Richard van Rees de eerste was die de windfout van regenmeters ontdekte en niet de Engelsman Jevons (1861), die hiervoor in de literatuur vaak de credits krijgt. De verklaring van Richard van Rees was kwalitatief. De rest van het artikel betreft resultaten van recent kwantitatief onderzoek naar de windfout verricht door de onderzoeksgroep van de tweede auteur uit Genua. Met geavanceerde numerieke modellen, windtunnelproeven, en waarnemingen in het veld wordt de windfout van bestaande regenmetertypen bepaald als functie van de windsnelheid bij gegeven vorm van de regenmeter, en afhankelijk van de regen­druppel­ of sneeuwvlokgrootte. Voorbeelden worden getoond. Ten slotte wordt gewezen op het feit dat de windfout van regenmeters nog een zeer actueel pro­bleem is omdat ieder land een eigen ‘standaard’ regenmeter gebruikt. Klimato­logische regenkaarten vertonen daardoor aan de grens tussen Nederland en België een breuk die verschilt van de breuk aan de Nederlands­-Duitse grens.

De verdamping van bossen is een belangrijke post in de waterbalans van hoge zandgronden, zoals de Veluwe. Bossen verschillen sterk in structuur en dichtheid, maar regionale en landelijke grondwatermodellen onderscheiden doorgaans slechts drie bostypen: loofbos, naaldbos en donker naaldbos. In dit onderzoek is kaartmateriaal gebruikt om bossen in maar liefst 18 klassen te verdelen. Daarmee kunnen ruimtelijke nuances in de verdampingsberekeningen worden verwerkt. Deze verfijning blijkt grote gevolgen te hebben voor de berekende grondwater­ aanvulling.